Üstün Yetenekli Öğrenciler için Tasarlanmış Fiziksel Aktivite Entegrasyonuna Yönelik Öğretmen Eğitimi Programı: ADD-IE Modeli Temelinde Karma Desen Bir Araştırma
Bildiriler > Özet Bildiri · 2023
Yazarlar: Berkcan BOZ, Olcay KİREMİTCİ, Pelin GÖNKEK, Berrin Akın Akbüber, Ahmet Bildiren
21. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Türkiye, Antalya, Ulusal, Sözlü Sunum, Özet Bildiri, 2023-2023, cilt 1, ss 252-253
Özet
<p>Giriş ve Amaç: Akranlarına göre ileri düzeydeki kapasiteleri ile tanılanan üstün yetenekli öğrenciler yoğunlukla bilişsel gelişim alanındaki içeriklerle ilgili eğitim almaktadır. Bu bağlamda, ilgili öğrencilerin fiziksel ve motor alanlara ilişkin öğrenme yaşantıları sınırlılık gösterirken, özel eğitime tabi tutuldukları Bilim ve Sanat Merkezleri’ndeki (BİLSEM) öğretmenlerin de konuyla ilgili yeterlikleri sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı, üstün yeteneklilere eğitim veren öğretmenlere yönelik fiziksel aktivite entegrasyonu programının, ADDIE (Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama, Değerlendirme) modeli temelinde incelenmesidir.</p><p>Yöntem: Araştırmada çok aşamalı karma desen kullanılarak tasarlanan eğitim programının ADDIE süreçleri incelenmiştir. Ölçüt örnekleme yöntemi temelinde araştırmaya, 24’ü uygulama, 22’si ise kontrol grubunda olmak üzere 46 BİLSEM öğretmeni katılmıştır. İhtiyaç analizi ile hazırlanan eğitim programı uzmanlar eşliğinde uygulanmış ve eğitim sonunda bir çalıştay programı gerçekleştirilmiştir. Eğitim programına özgü bir bilgi testi ve öz değerlendirme ölçeği ön ve son test olarak uygulama ve kontrol gruplarına uygulanmıştır. Eğitimlerin ardından program çıktıları tekrarlı görüşmeler yoluyla takip edilmiştir. Nitel türdeki veriler, proje dokümanları, uzman görüşleri-saha notları, yazılı görüşme formları, bireysel ve odak grup görüşmeleri yoluyla elde edilmiştir. Nicel türdeki veriler ise bilgi testi ve öz değerlendirme ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler, inandırıcılık stratejileri temelinde tematik analiz, nicel veriler ise Mann-Whitney U ve Wilcoxon işaretli sıralar testleri ile analiz edilmiştir.</p><p>Bulgular: Gerçekleştirilen ihtiyaç analizi sonucunda, “Öğrenme Ortamında Oyun İhtiyaçları”, “Aktif Yaşam İhtiyaçları”, “Öğretmenlerin Bilgi ve Beceri İhtiyaçları”, “Çok Yönlü Gelişime Destek”, “Geleneksel Eğitim Anlayışı”, “Algılanan Engeller” ve “Sosyo-ekolojik Problemlere Yönelik İhtiyaçlar” ana temaları belirlenmiştir. İhtiyaç analizine göre tasarlanan eğitim programının içeriği fiziksel aktivite, eğitsel oyunlar, spor pedagojisi, psikoloji, çocuklarda egzersiz, üstün yeteneklilere uyarlamalar gibi konular dikkate alınarak hazırlanmıştır. Ara ölçümler yoluyla elde edilen öğretmen önerileri doğrultusunda geliştirmeler yapılarak, bu geliştirmeler son gün uygulanan çalıştay programına entegre edilmiştir. Eğitimler sonrasında, uygulama grubundaki öğretmenlerin bilgi testi puanları ve öz değerlendirme düzeylerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ve orta-büyük etki büyüklükleri gösteren şekilde farklılaştığı gözlenmiştir (p<.05; r=.355-.875). Ayrıca, öğretmenlerle periyodik olarak yapılan tekrarlı görüşmelerin ardından, “Öğretmenlerde Değişim”, “Öğrencilerde Değişim”, “Sosyal Örüntüler”, “Süregelen Engeller ve Olumsuzluklar” olmak üzere dört ana tema belirlenmiştir. Bu ana temalar altında, üstün yeteneklilere özgü uyarlamalar ve stratejiler, içerik ve pedagojik alan bilgisi gelişimi, çeşitlendirilmiş aktivite içeriği, arı öğretmen: sosyo-ekolojik transfer, tesis/materyal imkanları ve organizasyonel destek sınırlılığı, yaygın etki ve sürdürülebilirlik gibi çok boyutlu alt temalar tespit edilmiştir.</p><p>Sonuç ve Öneriler: Tasarlanan öğretmen eğitimi programı, fiziksel aktivite ve motor alanlarda üstün yeteneklilere ve öğretmenlerine yönelik öncül ve özgün bir program özelliği taşımaktadır. Üstün yeteneklilerin fiziksel aktivite ve motor etkinliklere yönelik öğrenme yaşantılarının arttırılması, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarında ilgili konulara yer verilmesi ve BİLSEM sosyo-ekolojisinin bu doğrultuda tasarlanması önerilmektedir. Açıklama: Bu araştırma TÜBİTAK 4005 Yenilikçi Eğitim Uygulamaları Destekleme Programı (2022/1) kapsamında desteklenmiştir (Proje No: 122B203).</p><p>Anahtar Kelimeler: Uyarlanmış Fiziksel Aktivite, Üstün Yetenekli Öğrenciler, Öğretmen Eğitimi, Hizmet içi Eğitim, Karma Desen</p>