Yavaş Salımlı ve Geleneksel Üre Uygulamalarının Buğdayda Büyüme Dinamikleri ve Kalite Parametreleri Üzerine Karşılaştırmalı Etkileri
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Onur BAYIZ, Ekrem Balli, Eren Dinçer, Özge Karaçay, Oğuz BAYRAKTAR, Bihter ÇOLAK ESETLİLİ
MAS Journal of Applied Sciences, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, Cab Abstracts, 2025, cilt 3, ss 569-587
DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.17007872
Özet
<p>Günümüzde özellikle azotun olumsuz çevresel etkilerini azaltmak ve kullanım etkinliğini arttırmak amacıyla yavaş salımlıazotlu gübrelerin kullanımı iyi bir alternatif olarak görülmektedir. Ayrıca bu konudaki çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Çalışma, sodyum aljinat bazlı, biyobozunur doğal bir malzeme ile kaplanmış ve humik asit, lizin HCL, glukonik asit karışımından oluşan katkı bileşenleri ile zenginleştirilmiş yavaş salımlı üre (YSÜ) gübresi ile geleneksel olarak yaygın kullanıma sahip üre (GÜ) gübresinin buğday gelişimi, azot (N) alımı ve kullanım etkinliklerinin karşılaştırılmasını amaçlayan model bir çalışma niteliğindedir.Sera şartlarında Kayra ekmeklik buğday (Triticum aestivumL.) çeşidi kullanılan saksı denemesinde, artan dozlarda (0, 8, 16, 24 kg da-1) yavaş salımlı ve geleneksel üre gübreleri bölünerek uygulanmış, bazı gelişim parametreleri (bitki boyu, kök uzunluğu, kök, gövde, başak yaş ve kuru ağırlıkları) ile kalitekriterleri(dane sayısı, 1000 dane ağırlığı ve protein içeriği)saptanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre YSÜ gübresinin 16 kg da⁻¹ uygulaması ile buğdayda N alımı ve dane protein içeriğinde yaklaşık %5–10 oranında artış, klorofil indeksi ve verim bileşenlerinde ise %10–15 düzeyinde kazanım sağlanabileceği belirlenmiştir. Bu bağlamda, gelecekte farklı bileşen ve katkı maddeleriyle formüle edilen YSÜ gübrelerinin uzun dönem performansının ve çevresel/ekonomik potansiyel etkilerinin, farklı toprak tipleri, iklim koşulları ve buğday çeşitlerinde çok lokasyonlu tarla denemeleriyle doğrulanması önerilmektedir.</p>