Tip 1 Diyabetli Çocuk ve Adölesanlarda Diyabetik Nefropati Gelişimini Öngördürücü Genetik Temelli Risk Skoru Oluşturulması
Proje no. 22262 · Durum: Kapanmış · 2020
Özet
Giriş: Diyabetik nefropati (DN) gelişimi multifaktöriyeldir, ancak gelişim mekanizmalarının büyük kısmı bilinmemektedir. DCCT/EDIC çalışmalarına göre DN için birincil risk faktörü; hemoglobin A1c ile ölçülen hiperglisemidir. Ayrıca, dişi cinsiyet, puberte öncesi dönemde diyabet başlangıç yaşının geç olması, diyabet süresinin uzunluğu, pubertal dönemde tip 1 diyabetli (T1DM) olma, hipertansiyon, yüksek vücut kitle indeksi, genetik yatkınlık ve çocuk ve ergenlerde DN gelişimi için risk faktörleri olarak bildirilmiştir. Yöntem: Klinik bulgular, laboratuvar parametreleri ve diyabetik nefropati geliştiren ve geliştirmeyen T1DM’li çocuk ve adölesan olgularda daha önce DN ile ilişkili bulunmuş genlerden görülme sıklığı en yüksek olan AFF3, CARS, CERS2, ERBB4, GLRA3, RAET1L, TMPO, ZMIZ1, FRMD3 genlerinde araştırılarak polimorfizmler ile genetik temelli klinik risk skorlaması oluşturulması amaçlandı. Bulgular: Çalışmaya alınan 43 DN’li olgunun (Kız/Erkek:22/21) 3’ünün (%6.9) anne ve babası arasında akraba evliliği ve 9’unun (%20.9) ailesinde T1DM’li birey öyküsü mevcuttu. Olguların 23’ü (%53.5) diyabetik ketoasidoz, 14’ü (%32.6) diyabetik ketoz tablosu ile ve 6’sı (%14) rastlantısal olarak T1DM tanısı almıştı. T1DM tanısı anında ortalama yaş: 8.34±3.53 yıl, vücut ağırlığı SDS: -0.17±1.07 SD ve boy SDS: 0.24±0.95 SD, vücut kitle indeksi (VKİ) SDS: -0.54±1.35 SD olarak belirlendi. Tanı anında Tanner evrelemesine göre olguların 32’si (%74.4) evre 1, 4’ü (%9.3) evre 2, 3’ü (%7) evre 3, 1’i (%2.3) evre 4 ve 3’ü (%7) evre 5 puberteye sahipti. Nefropatili olguların tanı anında sistolik kan basıncı persantili 65.15±31.34, diastolik kan basıncı persantili ise 71.68±17.39 idi. Diyabetik nefropatili olguların ortalama mikroalbuminüri saptanma yaşı 13.33±3.20, diyabet süresi ise 4.95±3.99 yıldı. 5 olguda (%11.6) T1DM tanı anında MA mevcuttu. MA saptandığı tarihte DN olgularının ortalama vücut ağırlığı SDS: -0.26±0.95 SD ve boy SDS: 0.05±1.16 SD ve vücut kitle indeksi (VKİ) SDS: -0.29±0.92 SD olarak belirlendi. Nefropatili olguların mikroalbuminüri saptandığı tarihte sistolik kan basıncı persantili 70.54±28.59, diastolik kan basıncı persantili ise 75.57±18.24 idi. DN grubunun ortalama HbA1c değeri %8,74±1,99 iken, T1DM grubunun HbA1 değeri %7,96±1,24 olarak saptandı. DN ve T1DM grubundaki olgularda; AFF3, CARS, CERS2, ERBB4, GLRA3, RAET1L, TMPO, ZMIZ1, FRMD3 genlerinde polimorfizm araştırıldı. Saptanan sonuçlar rastgele atanan sağlıklı kontroller (50 olgu) ile karşılaştırıldı. DN, T1DM ve sağlıklı kontrol grupları arasında polimorfizm sıklığı açısından fark saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma diyabetik nefropatinin klinik ve moleküler özelliklerini ortaya koyan geniş kapsamlı bir araştırma olup klinik olarak literatürde daha önce gösterilmiş olan risk faktörleri doğrulanmıştır. Ancak bu çalışmada diyabetik nefropati ile ilişkisi olduğu bilinen polimorfizmlerde tip diyabet ve sağlıklı kontrol gruplarında bir fark saptanamamıştır. Bu sonuç çalışma popülasyonundaki bölgesel bir kümelenme olmasından kaynaklanıyor olabilir.