İzmir'in İçme ve Sulama Suyu Barajlarından Tahtalı Barajını Besleyen Balaban Göleti ve Balaban Deresi'nde Mikroplastik Kirliliğinin Araştırılması
Proje no. 21348 · Durum: Kapanmış · 2020
Özet
Orman ve Su İşleri Bakanlığı verilerine göre İzmir’in merkezinde yer alan nüfusun 2017 yılındaki günlük ortalama toplam su tüketimi 788.000 m3 olarak kaydedilmiştir. Bunların 471.000 m3’ü Tahtalı ve Balçova barajlarından karşılanmaktadır. İzmir’in Gümüldür beldesinin 5 km doğusundaki Balaban Gölet’i ve Balaban Deresi, Tahtalı Barajını besleyen önemli kollardan birisidir. Bölge etrafındaki yerleşim alanları tarım arazileri ve nüfus yoğunluğu göz önünde bulundurulduğunda kirlenme potansiyeli oldukça yüksektir. Söz konusu alandaki kirlenme İzmir içme suyu kalitesini önemli ölçüde etkileyecek, halk sağlığı açısından birçok olumsuz etkilere yol açabilecektir.<br /> Çevresel kirleticiler incelendiğinde plastikler ve sebep olduğu kirlilik önemli bir risk unsuru olarak nitelendirilmektedir. Günümüzde plastikler karakteristik özelliklerinden dolayı yaygın olarak kullanılmakta ve kullanım sonrasında çevreye atık olarak dağılmaktadır. Bu plastikler fiziksel ve kimyasal etmenlerle daha küçük parçalara ayrılmaktadır. Bu plastik parçalardan boyutu 5 milimetreden küçük olanları mikroplastik olarak nitelendirilmektedir. Mikroplastikler sucul ekosistemlerde olumsuz birçok etkiye yol açabilmektedirler. Sucul ortamdaki zooplanktonlar başta olmak üzere özellikle suyu süzerek beslenen çeşitli omurgasız canlılarla birlikte balıklar gibi omurgalı canlıların da çeşitli fizyolojik süreçleri üzerinde olumsuz etkilere yol açabilmektedirler. Farklı yolaklarla besin piramidi içerisinde birikerek ve taşınarak insan da dahil olmak üzere farklı canlılara da zararlı olabilmektedirler. Ayrıca sucul sisteme yapılarındaki kimyasal maddelerin geçişi söz konusu olduğundan etkileri oldukça artarak insanlar da dahil birçok canlıyı tehdit edici bir kirlilik oluşturmaktadırlar. Söz konusu çalışmada Balaban Deresi ve Balaban Göleti üzerinde belirlenen istasyon noktalarından alınan su ve sediment örneklerinde mikroplastik partiküllerin varlığı incelenecek, boyut, şekil ve türev açısından analiz edilerek söz konusu kirliliğin niteliği ve durumu araştırılacaktır.