Teknik Metinlerin Makine Çevirisi Süreci Hakkında Dilbilimsel İnceleme
Proje no. 20707 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2019
Özet
Özet Ege Üniversitesi BAP Koordinasyon tarafından desteklenen SGA-2019-20707 “TEKNİK METİNLERİN MAKİNE ÇEVİRİSİ SÜRECİ HAKKINDA DİLBİLİMSEL İNCELEME” adlı proje çalışmamda Almanca- Türkçe çeviri yöntemlerini ele aldım. Bu amaca yönelik, projede Almancadan Türkçeye çeviri yöntemlerini tespit etmeye ve bu yöntemler vasıtasıyla yazılı çeviri uygulamalarında önemli yol gösterici yöntemler gelis¸tirmeye çalıştım. Tu¨rkiye’de c¸eviribilim ile ilgili birc¸ok c¸alıs¸ma mevcuttur. Fakat c¸eviribilimi uygulamaya do¨nu¨k ele alan, daha dogˆrusu c¸eviribilimi dilbilimsel ac¸ıdan inceleyen bir c¸alıs¸ma henu¨z ne Alman ne de Tu¨rk c¸eviribilimciler tarafından ele alınmamıs¸tır. Bilimsel anlamda ilk defa bo¨yle bir c¸alıs¸ma yapılacak olması yu¨ru¨tmeyi planladıgˆım bu c¸alıs¸manın ehemmiyetini ortaya koymaktadır. “Teknik Metinlerin Makine C¸evirisi Su¨reci Hakkında Dilbilimsel I·nceleme” c¸evrimdıs¸ı c¸eviri arac¸larının ele alınması istenmektedir. Bas¸lıca amacımız tu¨m du¨nyada kullanılan c¸evrimic¸i ve c¸evrimdıs¸ı c¸eviri arac¸larının teknik metinlerde Almancadan Tu¨rkc¸eye c¸eviri su¨recinde kullandıgˆı yo¨ntemleri incelemek ve Mehmet Tahir O¨ncu¨’nu¨n Almanca Tu¨rkc¸e dil es¸leri ic¸in gelis¸tirdigˆi s¸emalarla yapacagˆımız c¸eviriyi, bu arac¸lar ile olus¸turulan c¸eviriler ile kars¸ılas¸tırmalı dilbilimsel bir proje yazmaktır. Çalışmanın birinci ana bölümünde kuramsal kısım yer almaktadır. Öncelikle Öncü’nün çeviri şemaları her bir Almanca cümle türü üzerinde tek tek açıklanacaktır. Daha sonra sırasıyla çevrimdışı ve çevrimiçi programlar tanıtılacaktır. Çalışmanın ikinci ana bölümünde uygulamalı bölüme geçmeden önce uygulamada kullanılacak metotlar ve prosedu¨rler açıklanacaktır. I·lk as¸amada belirlenen 40 cu¨mle Öncü’nün çeviri şemalarıyla Türkçeye aktarılacak ve analizi gerçekleştirilecektir. I·kinci as¸amada belirlenen 40 cu¨mle c¸evrimdıs¸ı c¸eviri programı ile c¸evrilecektir. Üçüncü aşamada ise belirlenen 40 cümle çevrimiçi program ile Türkçeye aktarılacaktır. C¸evrimdıs¸ı c¸eviri aracının sonuc¸ları c¸evrimic¸i c¸eviri aracının sonuc¸ları ile kıyaslanacaktır. Son as¸amada bu c¸eviri s¸emalarıyla c¸evrilen metinler c¸evrimic¸i ve c¸evrimdıs¸ı c¸eviri programları ile c¸evrilen sonuc¸lar ile kars¸ılas¸tırılacak ve sonuc¸ kısmında O¨ncu¨’nu¨n ortaya koymus¸ oldugˆu s¸emaların yararlılıgˆı u¨zerinde durulacaktır. Bu çalışmanın işlevsel ve interdisipliner özelliğinin ön planda olması amaçlanarak çeviribilim ve dilbilim alanlarını çalışmada bir araya getirmek hedeflenmiştir. Bu çalışma ile elde edilen bulguların çeviri eğitiminde ve çeviri işleminde uygulamaya yönelik kullanılması amaçlanmıştır.