Yirminci Yüzyıl Amerikan Şiirinde Sappho Kimliği: Şiirin Edimselliği
Proje no. 25239 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2022
Özet
<p>Tez, yirminci yüzyıl Amerikan lezbiyen şiirinde ortaya çıkan Sappho kimliğini, şiirin edimsel rolü üzerinden ele alacaktır. Tezin amacı, yirminci yüzyılda söz konusu şairlerin yansıttığı Sappho kimliğinin sosyal ve tarihsel olarak nelerden etkilendiği ve bu etkilerin eserlere Tez, yirminci yüzyıl Amerikan lezbiyen şiirinde ortaya çıkan Sappho kimliğini, şiirin edimsel rolü üzerinden ele alacaktır. Tezin amacı, yirminci yüzyılda söz konusu şairlerin yansıttığı Sappho kimliğinin sosyal ve tarihsel olarak nelerden etkilendiği ve bu etkilerin eserlere nasıl yansıdığını öne sürmektir. Tez konusunun önemi, daha önce feminizm alanında birçok çalışma yapılmasına rağmen lezbiyen/Sappho kimliği araştırmasının eksikliğini tamamlamaktır. Konu, feminist/queer çalışmalardaki boşluğu doldurmak açısından önem taşımaktadır. Örneğin Dirk Obbink, “Ten Poems of Sappho: Provenance, Authenticity, and the Text of the New Sappho Papyri” adlı makalesinde Sappho’nun tarzını Yunan dramaları ile kıyaslamış, ayrıca Dimitrios Yatromanolakis, Sappho’yu görsel yansımalarıyla incelemiş olsa da Sappho kimliğinin ileri dönemlere yansıması incelenmemiştir. Tezde ele alınacak olan lezbiyen şairler özellikle ait olduğu ırklar ile ilgili tezlerde ele alınmış olsa da, örneğin Beth Brant, “Giveaway: Native Lesbian Writers,” lezbiyen kimliğin başlangıcı olan Sappho ile modern şairler arasında bağ kuran bir tez bulunmamaktadır. Sappho, modern dönem lezbiyen şairlere kimlik bulma açısından ışık tuttuğu için, geçmişten günümüze etkisi büyüktür ve bu yansımanın şiirin edimselliği ile nasıl gerçekleştiğini görmek önem taşımaktadır. Bunun gelecekte de araştırılmaya devam edilmesi ve kadın çalışmaları alanında bu boşluğun tamamlanması açısından bu tez önem taşımaktadır.</p><p>Tezde yapılacak olan araştırma, ilk lezbiyen şair olarak bilinen Sappho ile yirminci yüzyıl modern lezbiyen şairler arasında bağlantı kurmak ve şiirin bu bağdaki edimsel rolünü öne çıkarmakla farklılık sağlamaktadır. Konu literatüründe daha önce Sappho ve diğer şairler genellikle ayrı, diğer alanlarla karşılaştırmalı ya da ırksal bağlamda incelenmiş olsa da, bilinen ilk lezbiyen şair, yani Sappho kimliği ile şiirin işlevi üzerinden bağlantı kuran çalışma bulunmamaktadır. Tez bu anlamda literatüre yenilik sağlayacaktır ve kadın çalışmaları alanında azınlık olarak adlandırabileceğimiz lezbiyen şairlerin ön plana çıkarılmasına yardımcı olacaktır. Tez, nitel ve tarihsel araştırma aracılığıyla saha taraması yaparak bilgileri derleyecek ve yorumlayacaktır. Kavramsal olarak şiirin edimsel rolü, lezbiyenlik ve lezbiyen şair ve modern şairlerde Sappho kimliği konularına katkıda bulunacaktır. Değerlendirme aşamasında karşılaştırma, sosyal/tarihsel inceleme, kimlik kuramları ve edimsellik kuramı kullanılacaktır. Tezin inceleyeceği kavram ile ilgili diğer tezler psikoloji ve sosyoloji alanlarında, edebiyat kavramı dışında lezbiyen kimliğinin psikolojik ve sosyolojik incelemelerini yapmaktadır. Bu bağlamda edebiyat alanında bu kavramın ele alınması bir boşluğu dolduracaktır, dolayısıyla literatüre genel inceleme alanının dışında bir katkı sağlayacaktır.</p><p>Kadın çalışmaları alanında lezbiyen şairlerin ön plana çıkmaması nedeniyle, tez bu konuya odaklanacaktır. Konu ile ilgili önemli çalışmalar Dirk Obbink, “Ten Poems of Sappho: Provenance, Authenticity, and the Text of the New Sappho Papyri” makalesi ve Beth Brant, “Giveaway: Native Lesbian Writers,” makalesidir. Bu makaleler söz konusu konuları ayrı ve belirli bir kategori alanı biçimde ele almıştır. Konunun öncelikli alan olarak kültür çalışmaları ile doğrudan bağlantısı vardır.</p><p>Tezin amacı, kadın çalışmaları alanında arka planda kalan Sappho/lezbiyen kimliğin, şiirin kimlik oluşumundaki edimsel rolü üzerinden belirlenen şairler ile değerlendirilmesidir. Bu değerlendirmede Sappho’nun şiirlerini ve lezbiyen kimliğini kaynak alınarak belirlenen modern lezbiyen şairlerin eserlerinden faydalanılacaktır. Araştırmanın alt amacı, özellikle tarihsel hareketlilik içeren yirminci yüzyılda lezbiyen şair/Sappho kimliğinin sosyal olaylardan nasıl etkilendiğini seçilen eserler üzerinden, şiirin edimsel rolü yardımıyla ortaya koymaktır. Bu durumda amaç, sosyal hareketlilik bağlamı üzerinden, ırksal farklılıklar da ele alınarak, azınlık olarak adlandırabileceğimiz lezbiyen/Sappho kimliğini seçilen eserler ile şiirin edimsel rolünü vurgulayarak incelemektir. Tezin hedefi, söz konusu kimliğin şiirlerdeki yansımalarını ortaya koymak ve antik dönemden günümüze ulaşan lezbiyen kimliğin yirminci yüzyılda şiirlerde nasıl eyleme dönüştüğünü göstermektir.</p><p>Tez yazımında sosyal ve edebi inceleme yöntemiyle araştırma yapılacaktır ve edimsellik (performativity) ve cinsel kimlik teorileri kullanılacaktır. Bu yöntem, incelenecek olan eserler şiir olduğundan ve tarihsel metinlerle de bağlantı kurulacak olduğu için en faydalı yöntem olacaktır. Araştırmanın sonucuna katkısı, şiirin edimselliği üzerinden antik dönem ve modern dönem metinleri arası bağlantı kuracak olmasıdır.</p><p>Araştırmanın aşamaları araştırma, kaynak toplama, inceleme ve analiz/değerlendirme olacaktır.</p><p>Tez kapsamında seçilen şiirler içerikleri bağlamında, Amerika’nın yirminci yüzyıl sosyal/tarihsel atmosferi ve bu bağlamda söz konusu şairlerin lezbiyen kimlikleri ile bağlantılı olmak üzere seçilmiştir. Dolayısıyla seçilen şiirler hem lezbiyen/Sappho kimliği ile hem de günümüz lezbiyen şiirinde yansıtılan kimlik bağlamında, edimsellik üzerinden incelenecektir.</p><p>Araştırmanın kullanacağı teoriler John Langshaw Austin, Jacques Derrida ve Judith Butler tarafından geliştirilen edimsellik teorisi ve Michel Foucault’nun cinsel kimlik teorisi olacaktır. Bu alanda yapılmış önceki ve ikincil kaynak olacak çalışmalar Michel Foucault, <em>the History of Sexuality</em> ve Gill Jagger, <em>Judith Butler: Sexual Politics, Social Change and the Power of the Performative </em>olacaktır. Michel Foucalt’nun cinsel kimlik teorisi, kullanılacak olan şairlerin kimlikleri ve duruşlarını açıklamada yardımcı olacak, yirminci yüzyılda lezbiyen kimliğin sosyal ve politik bağlamda incelemesinin yapılmasını sağlayacaktır. Edimsellik teorisi ise şiirin edebi bir araç olarak nasıl sosyal bir eyleme dönüştüğünü ve antik dönemden gelen bir şiir/kimlik geleneğinin yirminci yüzyıla nasıl taşındığını gösterecektir. </p><p>Tez çalışmasından beklenen etki, kadın çalışmaları ve feminizm alanlarında ön plana çıkmayan lezbiyen şairler ve lezbiyen şiiri incelemesi boşluğunu tamamlamasıdır. Bu boşluğun tamamlanmasının alana sağlayacağı katkı, döneme ait sosyal ve kültürel araştırmalardaki eksikliği gidermek ve yeni bir bakış açısı kazandırmaktır. Amerikan tarihinde yirminci yüzyıl genel olarak ırk üzerinden ele alındığı için, lezbiyen şair kimliği incelemesinde bir boşluk bulunmaktadır ve söz konusu tez bunu doldurarak alana katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Tezin devamında bu alandaki çalışmalara katkı sağlaması öngörülmektedir.</p><p><br></p><p><strong>Faaliyetin Başlığı</strong></p><p><strong>Zaman Aralığı</strong></p><p><strong>(………. - ………. Ay)</strong></p><p><strong>Tez Çalışmasının Başarısına Katkısı</strong></p><p>Araştırma</p><p>Ağustos – Eylül</p><p>İncelenecek eserlerin toplanmasını sağlayacaktır.</p><p>Kaynak Belirleme</p><p>Eylül – Ekim</p><p>Tez konusunun hangi eserler üzerinden gideceğini kesinleştirecektir.</p><p>Tez Yazım Süreci</p><p>Ekim – Mayıs</p><p>Tezin yazım süreci.</p><p> </p><p> </p><p> </p>