Tunç Çağlar'da İzmir Bayraklı Höyüğü'ndeki Yerel Anadolu Geleneklerinin Tespiti ve Değerlendirmesi
Proje no. 20171 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
İzmir’in Bayraklı ilçesinde yer alan ve MÖ 3. Binyıldan, MÖ 3. Yüzyıla kadar kesintisiz bir yerleşim silsilesini ortaya koyan Bayraklı Höyüğü’nün Tunç Çağ tabakalarıyla ilgili arkeolojik kazı çalışmaları 2015 yılında yeniden başlamıştır. Bu proje çerçevesinde, 2015-2021 yılları arasında “Batı Açmaları” ile “H Açması”ndan elde edilen Tunç Çağ verileri değerlendirilmiştir. MÖ 3. Binyıl sürecine ışık tutan Batı Açmaları kazısında toplam 3 tabaka tespit edilmiş olup, MÖ 3. Binyıl sonuna tarihlenir. Buradaki taş temelli yapılar ve seramik bulgular yerel Anadolu geleneğinin baskın olduğunu göstermektedir. Bilindiği üzere, Batı Anadolu’nun Erken Tunç Çağı kentleşme sürecinin varlığına işaret eden arkeolojik verilerle temsil edilir. Ancak henüz Bayraklı’da Tunç Çağ kent yaşantısının varlığına işaret eden şehir suru, sitadel vb. kalıntılar bulunmamış olsa da, gümüş takıların bulunması, Erken Tunç Çağ sonundaki sosyal hiyerarşi ve kent yaşantısının dolaylı kanıtı olarak kabul edilebilir. MÖ 2. Binyıl sürecini aydınlatan H Açması kazılarında ise, toplam 5 mimari tabakanın varlığını ortaya koymaktadır. Eldeki verilere göre I. ve II. tabakalar Geç Tunç Çağına tarihlenirken, III., IV. ve V. tabakalar Orta Tunç Çağına tarihlenmektedir. Nitekim V. tabakadan alınan radyokarbon örneği, Orta Tunç Çağ sürecini doğrulayarak, MÖ 1955-1771 yılları arasına işaret etmektedir. Bayraklı’nın tüm Tunç Çağ tabakalarından elde edilen arkeolojik veriler göz önüne alındığında, Bayraklı yerleşiminin Batı Anadolu kıyı şeridindeki önemli yerleşmelerden biri olduğunu ve yerel Anadolu geleneklerinin baskın olduğu doğrulamaktadır. Kıta Yunanistan ve Adalar’ı içine alan Ege kültürlerinin etkisi birçok alanda kendini gösterse de, söz konusu etkilerin Batı Anadolu kıyılarında yer alan Limantepe ve Çeşme Bağlararası kadar yoğun olmadığı anlaşılmaktadır.