Visseral leishmaniasis tedavisinde Bruton's Tirozin Kinaz inhibitörü olarak Ibrutinib'in etkisi
Proje no. 20180 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Leishmania, kutanöz leishmaniasis (CL), mukozal leishmaniasis ve viseral leishmaniasis (VL) dahil olmak üzere çeşitli klinik hastalıklara neden olan zorunlu hücre içi parazitlerdir. Dünya Sağlık Örgütü, leishmaniasis'i dünya çapında yaklaşık 12 milyon mevcut enfeksiyon ve yılda yaklaşık 2 milyon yeni vaka ile ihmal edilen bir tropikal hastalık olarak sınıflandırılmıştır. VL ise bu enfeksiyonun en şiddetli ve en yaygın ölümcül formudur. Bu enfeksiyona Leishmania donovani ve L. infantum neden olmakta ve parazitlerin retikulo endotelyal dokulara yayılması ile karakterizedir. VL tedavisinde kullanılan beş değerlikli antimonialler, kardiyak, renal ve hepatik toksisite göstermesine ve uzun süreyle günlük parenteral uygulama gerektirmesine rağmen, dünya çapında VL için hala birinci basamak ilaç olmaya devam etmektedir. Bunun yayında, ilaca dirençli parazitlerin ortaya çıkışıda giderek artmaktadır. Bu dezavantajlardan dolayı, VL'ye karşı yeni, oldukça etkili ve minimal düzeyde toksik terapötik ajanların geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Ibrutinib, Bruton Tirozin Kinazının (BTK) güçlü, oral olarak biyoyararlı bir inhibitörüdür. Bu ilaç T yardımcı tip yanıtlarını modüle ettiği bilinen bir antikanser ilaçdır. FDA tarafından 2013 yılında Mantle Hücreli Lenfoma (MCL) tedavisinde ve 2014 yılında Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tedavisinde klinik kullanım için onaylanmıştır. İbrutinib’in insan monositlerinde sitokin üretimini baskıladığı, M1 makrofaj polarizasyonunu bozduğu ve insan makrofajlarının fagositoz kabiliyetini değiştirdiği gösterilmiştir. Bununla birlikte bu ilaç enfeksiyonlara karşı da bağışıklığı düzenleme potansiyeline de sahiptir. Fakat ibrutinib’in leishmaniasis tedavisinde potansiyel kullanımı bugüne kadar çok az araştırılmıştır. Bu çalışmada, exvivo model kullanılarak L. infantum ve L. donovani'nin neden olduğu VL için hedefli bir tedavi olarak ibrutinib'in etkinliğini değerlendirdik. İbrutinib’in Leishmaniasis tedavisinde olası kullanımını araştırmak için, önce indüklenmiş makrofajları promastigotlarla enfekte ettik, ardından ibrutinib ile tedavi uyguladık ve son olarak da amastigotları NNN ortamına ekerek viability ve miktarın belirlenmesine yönelik bir strateji uyguladık. Öncelikle biz bu çalışmada makrofajlarda yüksek düzeyde BTK ifade edildiğini belirledik. Daha sonra, güçlü bir seçici BTK inhibitörü olan ibrutinib'in VL’ den sorumlu parazitler olan L. donovani ve L. infantum'un in vitro büyümesini kısıtlamada etkili olduğunu gösterdik. 10µM ibrutinib'in makrofaj canlılığı üzerinde hiçbir olumsuz etkisi olmamasına karşın parazit büyümesini inhibe ettiğini bulduk. Daha sonra makrofajlardaki BTK gen ekspresyonun inhibe edilmesi ile makrofaj sayısında ve enfekte makrofaj sayılarında bir azalma tespit ettik. Böylece BTK geninin hem makrofaj proliferasyonunda hem de makrofajların Leishmania tarafından enfekte olmasında rolü olabileceği gösterildi. Bulgularımız, ibrutinib'in L. infantum ve L. donovani'nin neden olduğu VL'nin tedavisinde oldukça etkili olduğunu ve BTK geninin makrofajların Leishmania ile enfekte olmasında rolleri olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, ibrutinib VL tedavisi için konak hedefli yeni bir ilaç olabilir.