İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KOŞULLARINDA ÜRETİCİLERİN SULAMAYA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLARI
Proje no. 1001 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Tarım sektörü sıcaklık ve yağışa bağlı olduğundan iklim değişikliğinden en çok etkilenecek sektördür. Türkiye de dünyada iklim değişikliğinden en çok etkilenecek kırılgan bölgelerden birinde yer almaktadır. Bundan dolayı, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskının da daha fazla olacağı, sıcaklıklardaki artış ve yağışlardaki azalışın çoraklaşmayı artıracağı ve ülkenin su kaynaklarında önemli bir azalma meydana geleceği beklenmektedir. İklim değişikliğine uyumda yerel düzeydeki farklı şartların dikkate alınması önemlidir. O nedenle, havza bazında öngörülen riskleri en aza indirmeye yönelik sulamaya ilişkin en doğru ve etkin uyum stratejileri ve politikalarının belirlenip uygulanması gerekmektedir. Tarım sektöründeki uyum stratejileri arasında en önemlisi sulamadır. Bu araştırmanın temel amacı iklim değişikliği riskine karşı, üreticilerin sulama yönündeki mevcut ve potansiyel uygulamalarını incelemek ve uyum için politika önerileri geliştirmektir. Araştırma, su talebinin yaklaşık %80’inin tarımsal sulama amaçlı olduğu ve iklim değişikliğine ilişkin projeksiyonlarda önemli sıcaklık artışı ve yağış azalmaları beklenen Gediz Havzası’nda yürütülmüştür. Araştırma alanını oluşturan Manisa ili Merkez, Turgutlu, Ahmetli, Salihli ve Alaşehir ilçelerinde 166 üretici ile anket yapılmıştır. Anketlerden elde edilen verilerin analizinde; Faktör Analizi, Kümeleme Analizi, Grid Analizi ve En iyi/En kötü Analizi gibi yöntemlerden yararlanılmıştır. Üreticilerin sulamaya yönelik tutumlarının temelinde yatan boyutların belirlenmesi amacıyla faktör analizi uygulanmış ve altı boyut elde edilmiştir. Bu altı boyuta ait faktör skorları, kümeleme analizinde üretici gruplarını belirlemede değişken olarak dikkate alınmıştır. Sulama tutumlarına göre üreticiler “duyarsızlar”, “çevre-ekonomi odaklılar” ve “alternatif yaklaşım odaklılar” olmak üzere üç farklı gruba ayrılmıştır. Araştırma yöresinde üreticilerin sulama tercihini etkileyen en önemli kriter düşük sulama maliyetidir. Üreticilerin sulama yöntemi tercihlerinde ise ilk sırayı damla sulama yöntemi almaktadır. Üreticilerin yaklaşık %55’inin damla sulama yöntemini kullandığı belirlenmiştir. Ancak, duyarsızlar olarak isimlendirilen üretici grubu, salma sulamayı tercih etmektedir. İklim değişikliği ve sulama farkındalığına sahip çevre-ekonomi odaklı üreticilerin, su kaynaklarının kullanımına ilişkin tüm önlemleri uygulama eğilimi ise pozitiftir.