Arbuscular mikorizal mantarın kuraklık stres durumu altında kekik bitkisinin (Origanum onites L) büyüme beslenme ve kalite parametreleri üzerine etkisi
Proje no. 22652 · Durum: Kapanmış · 2021
Özet
Türkiye coğrafi konumu, iklim ve bitki çeşitliliği, tarımsal potansiyeli, geniş yüzölçümü sayesinde tıbbi ve aromatik bitkiler ticaretinde önde gelen ülkelerden biridir. Kekik bitkisi ülkemizden ihracatı yapılan önemli türler arasındadır. Kekik ilk çağlardan itibaren ilaç, gıda, içecek, tekstil, boya, parfümeri ve kozmetik gibi farklı alanlarda kullanılmaktadır. Kültüre alınan kekik, kalitesini ve verim potansiyelini sınırlayan birçok çevresel strese maruz kalmaktadır. Başlıca çevresel stresler doğada biyotik (patojenlerin neden olduğu enfeksiyon ve bitkiler için zarar veren böcek, mikroorganizmalar dahil herbivorların zararı) veya abiyotik (sıcaklık, kuraklık, yüksek toprak tuzluluğu, soğutma, ısı, UV ışığı, vb.) şeklinde bulunmaktadır. Kuraklık belirtileri, bitkilerin solması, net fotosentez oranındaki düşüşler, stoma iletkenliği, su kullanım etkinliği, nispi su içeriği ve toplam klorofil içeriğinde kademeli olarak azalma ile belirgindir. Bitkilerin strese karşı koruyucu sistemlerine sahıp olmakla birlikte, bitkiler stres semptomlarını hafifletebilecek bazı toprak mikroorganizmaları ile birlikte büyür. Çoğu bitkinin kökleriyle birleşen köklü Arbüsküler Mikoriza mantarları sadece bitkilerin büyümesini teşvik etmekle kalmaz, aynı zamanda tuzluluk, kuraklık ve sıcaklık stresi gibi abiyotik strese bitki toleransının arttırılmasına katkıda bulunur. Bitkilerin mikorhizal mantarlarla simbiyotik etkileşimleri tarımsal ve ekolojik olarak önemlidir. Bu etki bitki-mikoriza etkileşimi ve biyoaktif bileşiğe bağlıdır. Bu nedenle bu çalışmada su stresi seviyelerinde mikoriza uygulanan ve uygulanmayan kekik bitkilerinin gelişimi, beslenme durumu ve verim parametreleri değerlendirilecektir. Ayrıca, mikoriza aşılaması ve su stresi etkileşimleri, kekik bitkisinin uçucu yağ bileşimi açısından da incelenecektir.