AFYON ALKALOİDLERİ FABRİKASI ATIKSUYUNUN AKTİF KIRMIZI ÇAMUR VARLIĞINDA HİDROTERMAL YÖNTEMLE ARITILMASI
Proje no. 1333 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Afyon Alkaloidleri Fabrikası, Afyon ilinde kurulu bir tesis olup burada devlet izni ve kontrolü altında çizilmemiş haşhaş kapsülünden farmostötik amaçlar için baz morfin, baz kodein, baz etil morfin, kodein fosfat ve dionin gibi alkaloitler üretilmektedir. Tüm proseste oluşan atık su miktarı ise 840 m3/gün’dür. Bu atıksular kimyasal çöktürme ve biyolojik arıtmadan oluşan iki kademeli arıtımdan sonra Eber Gölü’ne deşarj edilmektedir. Atık suyun KOİ değeri, 2004’te resmi gazetede yayınlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen 1500 mg O2/L (KOİ) deşarj limitinin altına düşürülemediğinden belirli oranda (yaklaşık 3 kat) temiz su ile seyreltilerek alıcı ortama verilebilmektedir. Bu projede Afyon Alkaloidleri Fabrikası atıksuyundaki Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) değerinin, deşarj sınırının altına düşürülmesi hedeflenmektedir. Hidrotermal gazlaştırma yöntemi ile mevcut arıtma yöntemlerinden daha etkin ve ileri bir arıtım gerçekleştirme amaçlanmaktadır. Hidrotermal gazlaştırmada atık suyun içerisindeki organik karbon, kesikli reaktörde süperkritik su ile reaksiyona girerek H2, CH4 ve CO2’ce zengin gaz ürüne dönüşmektedir. Bu proje ile alkaloit fabrikası atık suyu 500 C’de, K2CO3 ile çöktürülerek elde edilmiş B gurubu aktif kırmızı çamur katalizörleri varlığında hidrotermal gazlaştırmaya uğratılmıştır. Nikel emdirme ve NaBH4 ile indirgeme işlemleriyle katalizörün etkinliği arttırılarak modifiye Aktif kırmızı çamur katalizörleri elde edilmiştir. Bu katalizörler ile de denemeler yapılarak, etkinliği karşılaştırılmıştır. Çalışılan aktif kırmızı çamur katalizörlerinden bazıları SEM, EDX, XRD ve BET analizleri yaptırılarak karakterize edilmiştir. Hidrotermal gazlaştırma ile atıksuyun KOİ değerinin, literatürde bu atıksu ile yapılan kimyasal ve biyolojik arıtma çalışmalarında ulaşılan KOİ giderim yüzdesinden daha yüksek bir oranda deşarj sınırın altına düşürülebileceği ortaya konmuştur. Bunun yanında atıksuyun bir enerji kaynağı olarak değerlendirilebileceği gösterilmiştir.