FARKLI SU STRESİ KOŞULLARINDA İNGİLİZ NANESİ (MENTHA PİPERİTA L.) BİTKİSİNİN BAZI VERİM, KALİTE VE BİYOKİMYASAL ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ
Proje no. 898 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Bu araştırma projesinde; suyu seven, taze ve kuru tüketimi yanında içerdiği aromatik yağlar yönünden de önemi olan nane bitkisine; farklı seviyedeki su uygulamalarının bazı verim ve kalite özellikleri ile uçucu yağ içeriklerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İngiliz nanesi (Mentha piperita L.)’nin kullanıldığı çalışmada iki yıllık vejetasyon verileri değerlendirilmiştir. Tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekrarlamalı yürütülen çalışmada 5 farklı sulama konusu (Her beş günde bir kök bölgesindeki eksik nemin tarla kapasitesine tamamlandığı kontrol konusu (S100) ve bu konuya verilen suyun %25, %50, %75 ve %125’i olmak üzere dört farklı oranı) yer almıştır. Kontrol konusuna ilişkin mevsimlik bitki su tüketimi, yıllara göre sırasıyla 493.3 ve 600.7 mm olurken ortalama günlük su tüketimleri ise 6.7 ve 7.1 mm olmuştur. Taze bitki verimleri, S100 uygulamasında en yüksek belirlenmiş, S75 uygulaması ile de üretimin yapılabileceği gözlenmiştir. Drog herba ve drog yaprak verimlerinde de genel olarak benzer etki tespit edilmiştir. İki yılın drog herba ve drog yaprak ortalama miktarlarına göre; ilk hasat döneminde S100, ikinci hasatta ise S125 uygulamalarında önemli artış olmuştur. Drog yaprak oranları, genelde S25 ve S50 uygulamalarında artmıştır. Uçucu yağ bileşenlerinden; menthone için S100, mentofuran için S25 ve S75, metil asetat için de genel olarak S25 uygulamalarında önemli artış olmuştur. Bitkilerin sürgün uzunlukları, yapraklı ve yapraksız sürgün ağırlığı; S75, S100 ve S125 uygulamalarında önemli düzeyde artmıştır. Bitkilerin kuru ağırlık oranı (%), S25 uygulamasında en yüksek belirlenmiş ve su uygulaması artışı ile bu oran önemli düzeyde azalmıştır. Yaprakların K ve Cu besin element içerikleri, S100 ve S125 uygulamalarında önemli düzeyde artış göstermiş; incelenen diğer besin element içeriklerine su uygulamalarının önemli etkisi olmamıştır. Elde edilen bulgulara göre, en uygun sulama seviyesinin S75 ve S100 uygulamaları olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: nane, su stresi, verim, morfolojik özellikler, uçucu bileşenler, bitki besin elementleri