Bisfenol analoglarından BPE BPZ ve BADGEnin Mytilus galloprovincialis türü üzerine etkisinin belirlenmesi
Proje no. 22892 · Durum: Kapanmış · 2021
Özet
<br /> Yıllar boyunca Bisfenol A’nın (BPA) güvenirliğini sorgulayan sayısız araştırma yapılmış ve sürekli güvenirliği vurgulanmıştır. Çevresel bir kirletici olan BPA ekosistem sağlığına yönelik önemli etkilere sahiptir ve bu nedenle, bilim insanlarının araştırmalarını mümkün olan en yüksek standartlara getirmesi, sucul canlılara etkilerinin kapsamlı bir şekilde araştırılması ve en uygun kararların alınması gerekmektedir. Endokrin bozucu kimyasallardan biri olan BPA’ nın çevrede her yerde bulunması, olumsuz sağlık etkileri nedeniyle üretiminin ve kullanımının yasaklanması/kısıtlanması sonucunda BPA yerine kullanılan çok sayıda analog üretilmiştir. BPA kısıtlaması bu analogların kullanımını neredeyse zorunlu hale getirmektedir. Bu analoglar yiyecek ve içeceklerin depolandığı kapların üretiminde kullanılan polikarbonat plastiklerin ana bileşenlerinden biridir (Roark, 2020). Ayrıca metal bazlı yiyecek ve içecek kutularının epoksi reçine kaplamalarının yanı sıra termal kağıt, tıbbi ekipman, oyuncak vb. tüketici ürünlerin üretiminde de kullanılmaktadırlar (Roark, 2020). Üretimlerinin ve kullanımlarının yaygınlaşmasıyla beraber çevreye girişleri kaçınılmaz olan ve farklı çevresel ortamlarda tespit edilmeye başlanan, güvenli olduğu düşünülen bu BPA analogları çevresel ortamlar ve insan sağlığı açısından endişe yaratmaktadır. Ayrıca çalışmamızın temelini oluşturan BPA analoglarından Bisfenol E (BPE), Bisfenol Z (BPZ) ve Bisfenol A diglycidyl eter (BADGE) US EPA (2012) tarafından “Emerging Contaminants” olarak sınıflandırılmıştır. Sucul ekosisteme giriş yapan bu analogların yaratabileceği etkiler hala tam olarak bilinmemektedir. Buna istinaden, Mytilus galloprovincialis türü farklı konsantrasyonlarda BPE, BPZ ve BADGE’ye maruz bırakılarak larval aşamada yaratabileceği etkiyi belirlemek için embriyotoksisite test metodu kullanılacaktır. Biyoindikatör tür olan M. galloproncialis larvasında belirlenecek olan bu etkiler türün popülasyon seviyesinde karşılaşılabilecek etkileri öngörmemize hem de bu analogların sucul ekosistemdeki varlıklarının sonucunda diğer trofik seviyelerdeki canlılarda ortaya çıkabilecek etkiler için bir temel oluşturacaktır.<br />