Indoor Air Pollutants, Particulate and Volatile Organic Compounds Relevant Chronic Airway Diseases; Early Diagnosis and Prevention
Project no. 21 · Status: Kapanmış · 2015
Summary
Trafik kirliliğinin çok yüksek olduğu merkez ilçelerde (Bornova ve Bayraklı) Haziran-Eylül 2018 döneminde iç ortam kirliliğine en sık neden olduğu bilinen partikül, gaz ve VOCs kimyasalları seçilmiş, bu seçilen parametreler Ankara Caddesi boyunca epidemiyolojik örnekleme ile tespit edilen evlerin iç ortamlarında ölçülmüştür. Yanısıra bu evlerde yaşayan erişkin kişilerde maruziyet ile ilişkili olabilecek kronik solunum yolu hastalığına işaret edebilecek semptomların sıklığı ve bu semptomlara neden olabilecek risk faktörlerini belirlemek için Avrupa Solum Anketi yanısıra, araştırmacılar tarafından özel olarak geliştirilen bir anket daha uygulanmıştır. İç ortam ölçümlerinin yapılacağı haneler İzmir İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nden alınan 2018 yılına ait listeler aracılığıyla belirlenmiştir. Örnekleme dahil olan evlerden çevresel izlem cihazı ve needle trap yöntemi ile gaz kromotografik cihazda çalışılmak üzere ethan, penthane, benzene, methylene chloride, styrene, tetrachloroethylene, toluene, m-p-xylene, o-xylene and p-dichlorobenzene ve benzeri alkol, alkan, aldehit, aromatik hidron karbon gibi VOCs türlerini içeren VOCs profil ve farklı partikül çaplarına yönelik ortam havası örneklemesi “Monitoring” yapılmıştır. Çevresel ölçümler Ankara Caddesi ve paralelindeki 220,221,222 and 263 sokaklarda örneğe çıkan hanelerde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama için standardize, uluslararası kabul görmüş ECRHS anketinin yanısıra; araştırma ekibi tarafından geliştirilen iç ortam ve kişilere ait sosyodemografik özellikler, çevresel maruziyet ve sağlık bilgileri içeren yapılandırılmış, önceden uygulanabilirliği test edilmiş bir anket formu kullanılmıştır. Sağlık tarama anketine katılan bireylerin %49,2’si (118) Ankara caddesindeki binalarda, %50,8’I (122) Ankara caddesin paralelindeki sokaklarda ikamet etmektedir. Araştırmaya katılan bireylerin cinsiyete (p=0,120) ve yaş grubuna göre dağılımı gruplarda benzer saptanmıştır (p=0,243). Bireyler kronik havayolu hastalığı, astım, kronik bronşit, diyabet, kalp hastalığı gibi hastalık öyküleri bakımından benzer özelliklere sahipti (p>0,05). Ankara caddesinde yaşayan bireylerin %81,3’ü (61) ve paralel sokağında yaşayan bireylerin %18,7’si (14) “Son 12 ayda hiç göğüste hırıltı, hışıltı ıslık sesine benzer bir ses hissettiğini belirtmiştir. Ankara caddesinde yaşayan bireylerin semptomları, paralel sokaklarda ikamet eden bireylerin semptomlarından anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,001). Son 12 ayda hiç nefes darlığı ile uyanan bireylerin %69,2’si (18) Ankara caddesinde ve %30,8’i (8) paralelindeki sokaklarda yaşamaktadır. Semptom dağılımı gruplarda istatistiksel olarak anlamlı farklıdır (p=0,030). Ankara caddesinden yaşayan bireylerin bu semptomu daha sık tanımladığı görülmüştür. Diğer semptomlar ölçüm alanı için benzer saptanmıştır. Hava ölçümlerinin yapıldığı Haziran- Eylül 2018 dönemine ait hava koşulları Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden sağlanmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden sağlanan SO2 ve PM10 ölçüm sonuçları ile benzer bulgular elde edilmiştir. İki bölge için SO2 ve PM10 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmuştur (p<0,05). Ankara Caddesinde SO2 ve PM10 düzeyi daha yüksektir. İç ortam kirleticileri iki bölgede de karşılaştırıldığında; Rh, SO2, NO2, Pm2.5, Pm10 ortalaması Ankara caddesindeki apartmanlarda yaşayan hanelerde istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bu araştırma ile Bornova ve Bayraklı ilçelerinin bir bölümü için iç ve dış ortam maruziyetleri hakkında genel bir tanımlama yapılmıştır. Ankara caddesinde oturan hanelerdeki iç ortam ölçümleri ve pararlel sokaklarında ikamet eden evlerdeki iç ortam ölçümleri benzer olarak bulunmuştur. Bu çalışma ileride yapılacak olan iç ortam maruziyeti araştırmalarına yol gösterici olacaktır. Sonuçların genellenebilir olması için daha büyük örneklemleri içeren, kronik hava yolu hastalıkları ile de ilişkilendirilen olgu-kontrol çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.