Nikotin tercih eden sıçan soyları ve kontrollerinde empati davranışının incelenmesi
Proje no. 21454 · Durum: Kapanmış · 2020
Özet
Giriş/Amaç: Bağımlılık tüm dünyanın en önemli sağlık sorunlarından biridir; bu sorun sadece bağımlı kişiyi değil çevresi ve toplumu da etkilemektedir. Bu tezin amacı; genetik olarak bağımlılığa yatkın bir soydan gelmenin ve bağımlılık yapan ajanın direkt etkilerinin empati ilişkili davranışları nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bağımlılık yapan bir ajan olan nikotinin; sosyal etkileşimi ve insanlar arası ilişki kurulması için oldukça önemli olan, empati ile ilişkisini araştırmak, bağımlılığın insanlar arasındaki etkileşime olan etkilerini anlamak ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Metod: Sprague–Dawley cinsi sıçanlarda, nikotin tercih eden soydan (NT) (10 erkek/ 10 dişi) ve kontrollerinde (10 erkek/10 dişi) davranışsal testlerle değerlendirilmiştir. Tüm deney hayvanları 2li olarak kafeslenerek 3 hafta adaptasyon süreci başlatılmıştır. Adaptasyon sürecinde handling uygulamaları da yapılmıştır. empati benzeri davranış deneyi ve davranış deneyleri (artı labirent testi ve açık alan testi) yapılmıştır. 4 hafta nikotin uygulaması yaptıktan sonra post empati deneyi (2. Empati deneyi) ve davranış deneyleri tekrarlanmıştır. Davranış deneylerinin ardından hayvanlar dekaipte edilmiştir. Kanda kotinin ve koritkosteron düzeyleri ölçümüştür. Beyinlerinden amigdala ve PFK’i, bölgelerinin diseksiyonu yapılmış ve beyin dokularında OXTR ve vazopresin düzeyleri ELİSA Testi ile ölçülmüştür. Araştırma bağımlı bir soydan gelmenin ve bağımlılık yapan ajanın empati benzeri davranışı etkileyebileceği olabileceği hipotezine dayanmaktadır. Bu doğrultuda empati davranışında: kapağı açma zamanı ve kan: kotinin (nikotin metaboliti), kortikosteron (stres göstergesi) beyin dokusu oksitosin ve vazopressin düzeyleri davranış deneylerinde anksiyete düzeylerinin değişkenlik gösterebileceği varsayılmıştır. Bulgular/Sonuçlar: Nikotin soyundan gelen erkeklerin tüm diğer gruplardan farklı olarak kapağı daha uzun sürede açtığını göstermektedir. Nikotin uygulaması sonuçlarda anlamlı bir değişikliğe neden olmamıştır. Fakat soy ve cinsiyet düzeylerinde anlamlı olarak saptanmıştır. Bağımsız değişken olarak grup alınarak yapıldığında gruplar farklı saptanmıştır. Sadece nikotin soyundan gelen erkekler diğer gruplardan farklı olarak saptanmıştır. Lokomotor aktivite (LA) kontrol dişiler diğer gruplardan farklı olarak saptanmıştır. Kontrol dişiler tüm gruplardan daha hareketli olarak saptanmıştır. Anksiyete testlerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Nikotin tercih eden sıçanların kotinin düzeyleri daha yüksek olarak saptanmıştır. Nikotin tercih eden sıçanların kortikosteron düzeyleri de daha yüksek olarak saptanmıştır. Beyin bölgelerinde prefrontal korteks (PFK) ve amigdalada, antidiüretik hormon (ADH) ve oksitosin reseptör seviyelerinde anlamlı farklılaşmaya rastlanmamıştır. Cinsiyet farkı p= 0,059 düzeyinde olup anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Sonuç olarak bağımlı bir soydan gelmek empati benzeri davranışı özellikle erkeklerde azalttığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler; : Empati, Davranış, Bağımlılık, Nikotine, Genetik