AĞIR BÜNYELİ TOPRAKTA AZOT MAGNEZYUM VE DEMİR UYGULAMALARININ MAYDANOZ BİTKİSİNİN KLOROFİL C VİTAMİNİ NİTRAT NİTRİT VE MİNERAL MADDE İÇERİĞİNE ETKİSİ
Proje no. 996 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
İnsan beslenmesinde önemli yeri olan sebzelerin, birim alandan alınan verim düzeyinin artırılması yanında kimi kalite öğelerinin iyileştirilmesi, bunların dengeli ve yeterli düzeyde beslenmeleri ile mümkündür. Sebzelerin kalite öğeleri denilince dış kalite öğeleri (şekli, büyüklüğü, rengi gibi) ve iç kalite öğeleri (vitamin, protein, karbonhidrat, besin maddeleri, ve NO3 ve NO2 miktarları) üzerinde durulmaktadır. Sebzelerin iç kalite öğeleri insanların beslenmeleri yanında sağlıkları yönünden de önem taşımaktadır. Özellikle yüksek NO3 biriktirme yeteneğine sahip kimi sebzelerin (ıspanak, marul, semizotu, roka, tere, maydanoz, vb) kapsadığı NO3 miktarı insan sağlığı yönünden önem taşımaktadır. Bu çalışma farklı dozlarda azotlu, magnezyumlu ve demirli gübre uygulamalarının maydanoz bitkisinin beslenmesi ve kalitesi üzerine olan etkisi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Serada saksı denemesi şeklinde yürütülen ve saksılarda maydanoz yetiştirilen çalışma da azotlu (Amonyum Nitrat %33 N), magnezyumlu (Magnezyum sülfat %16 MgO) ve demirli olmak üzere (Demir Sülfat %20 Fe), 3 farklı gübre kullanılmıştır. Kontrol uygulaması olarak 10 kg/da N-P2O5-K2O hesabı ile 15-15-15 kompoze gübresi kullanılmıştır. Deneme konuları olarak 13-16-19-22-25-28 ve 31 kg/da N; 4-8-12-16-20-24 ve 28 kg Mg; ve dekara 0,8-1,6-2,4-3,2-4,0-4,8-5,6 kg Fe hesabı ile saksılara gübre uygulamış, 3 tekrarlamalı olarak çalışma toplam 66 saksıda yürütülmüştür. Artan dozlarda azotlu gübre uygulamaları maydanoz bitkisinin toplam N, Fe, NO3, NO2, klorofil a, klorofil b ve toplam klorofil içeriği üzerine %1; toplam K, Ca, Mg, ve C vitamini miktarı üzerine %5 düzeyde istatistiki olarak önemli etkide bulunurken toplam P içeriği üzerine etkisinin önemsiz olduğu saptanmıştır. Artan dozlarda magnezyunlu gübre uygulamaları maydanoz bitkisinin toplam Mg Fe, C vitamini, klorofil a, klorofil b ve toplam klorofil içeriği üzerine %1; toplam N, NO3 ve NO2, içeriği üzerine %5 düzeyde istatistiki olarak önemli etkide bulunurken toplam P, K, ve Ca içeriği üzerine etkisinin önemsiz olduğu saptanmıştır. Artan dozlarda demirli gübre uygulamaları maydanoz bitkisinin toplam Mg Fe, klorofil a, klorofil b ve toplam klorofil içeriği üzerine %1; toplam N, K ve NO3 içeriği üzerine %5 düzeyde istatistiki olarak önemli etkide bulunurken toplam P, Ca, NO2, ve C vitamini içeriği üzerine etkisinin önemsiz olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Gübre, nitrat, nitrit, C vitamini, klorofil