FARKLI AMERİKAN ASMA ANAÇLARI İLE "RED GLOBE" AŞI KOMBİNASYONLARININ AFİNİTE VE GELİŞİME ETKİSİ
Proje no. 337 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Dünya bağcılığını tehdit eden pek çok sorun bulunmaktadır ki, bunlardan en önemlisi kültür asmasının köklerinde beslenen filoksera (Viteus vitifolii) zararlısıdır. Filoksera zararlısının yok ettiği bağları yeniden yetiştirebilmek için pek çok mücadele yolları denenmiştir. Toprağın ilaçlanması, bağların bir müddet su altında tutulmasına yönelik alınan önlemler ise olumlu sonuçlar vermemiştir. 1869 yılında Fransız bağcısı olan Laliman, bazı Amerikan asma anaçlarının filokseraya dayanıklı olduklarını görüp; kültür çeşitlerini bu asmalar üzerine aşılamış ve başarılı sonuçlar almıştır. Çok geniş çeşit ve tip zenginliğine sahip ülkemizde son yıllarda dış pazarın en fazla tercih ettiği Vitis vinifera L. cv. Red Globe sofralık üzüm çeşidi ile çok geniş alanlarda bağ kurulmaktadır. Red Globe üzümü dünya genelinde en fazla tercih edilen üç sofralık üzüm çeşidi içerisinde yer almaktadır. Ülkemizde Red Globe ihraç ettiğimiz sofralık üzümler arasında 2010 yılı itibariyle en iyi fiyattan satılan ikinci üzüm olurken, 2011 yılında 1.375.057 kg ihracat miktarı ile Red Globe üzümünden elde edilen gelir 1 milyon doların üzerindedir. Kaliforniya’da farklı Amerikan asma anaçları üzerine aşılı Red Globe bağlarında, 5BB, 3309C ve 1103P Amerikan asma anaçları ile aşılı olan Red Globe üzüm çeşidine ait asmaların virütik sebeplerden dolayı aşı uyuşmazlığı belirtileriyle öldükleri tespit edilmiştir. Ülkemizde de dış pazarın tercih ettiği bu önemli üzüm çeşidinin farklı Amerikan asma anaçları ile aşılı fidanları ile kurulan bağlarında dikim yılını takip eden ikinci yıl itibariyle asmalarda kurumalar gözlenmektedir. Aşı uyuşmazlığı belirtileri şeklinde gözlemlenen bu belirtilerin ortaya çıktığı böyle bağlarda, asmalar sökülmek zorunda kalınmakta ve yeniden tesis edilmek zorunluluğu sebebiyle, önemli ekonomik kayıplar meydana gelmektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlarına göre “Red Globe” üzümü ile 41B, 110R ve SO4 anaçlarının kullanılabileceği, özellikle 5BB, 1613C, 1103P ve 1616C anaçlarının ise aşı kombinasyonunda kullanılmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu araştırmadan alınan sonuçlar sayesinde uyuşmazlık belirtilerinin görülebilmesi için yıllarca beklenerek meydana gelecek olan materyal, zaman ve işçilik kayıplarının önlenmiş olabileceği düşünülmektedir.