Kedi Örneklerinde Toxoplasma gondii Hızlı LAMP Testinin geliştirilmesi ve Hassasiyetinin Belirlenmesi
Proje no. 22182 · Durum: Kapanmış · 2020
Özet
Toxoplasma gondii, zorunlu hücre içi protozoon bir parazit olup hayvanlar ve insanlarda toksoplazmozise neden olmaktadır. Toksoplazmozisin topluma yayılmasında enfekte kedilerin yoğunluğu oldukça önemlidir. Kedilerde akut toksoplazmozis tanısı dışkının mikroskobik yöntemlerle incelenmesi veya PZR ile T. gondii DNA’sının araştırılmasına dayanmaktadır. Yurdumuzda kesin konak olan kedilerde akut toksoplazmozis sıklığı çalışma grubumuz tarafından tek bir çalışmada saptanmıştır. 471 kedide yapılan çalışma sonrasında mikroskobik olarak 2 kedide T. gondii benzeri ookist saptanırken, PZR ile 66 kedide T. gondii DNA’sının saptanması moleküler yöntemlerin mikroskobiye göre oldukça hassas olduğunu göstermektedir. Ancak PZR testi için oldukça pahalı ekipmana ve deneyimli laboratuvar personeline ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle saha koşullarına uygun, temel laboratuvar koşullarında uygulanabilecek hassas bir tanı testiyle kedilerde T. gondii tespitinin yapılmasının hastalığın yayılım ve ekonomik etkilerini azaltılabileceği öngörülmektedir. Bu projede toksoplazmozis tanısına yönelik yüksek özgüllük ve duyarlılığa sahip, saha koşullarına uygun, kolay ve hızlı sonuç alınabilme özelliklerinin yanında maliyet etkin yeni bir moleküler test olan hızlı Toxo-LAMP (Loop mediated isothermal amplification) testinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik Toxoplasma gondii B1 ve RE genlerine özgü kolorimetrik LAMP testi geliştirilmiştir. Geliştirilen testlerin analitik duyarlılığının ve özgüllüğünün belirlenmesinde pozitif kontrol olarak B1 ve RE genleri klonlanmış topoizomeraz (TOPO) vektör kullanılmıştır. Geliştirilen test öncelikle 471 kedi örneğinde çalışılmıştır. Daha sonra 2 real-time PZR ile doğrulanmıştır. 2 Real-time PZR testleriyle doğrulanan 71 örnek ile referans yöntem olarak PZR testleri kullanıldığında, RE ve B1 genlerini hedefleyen kolorimetrik LAMP testlerinin duyarlılıkları %100 ve %97,56 iken her iki testin özgüllükleri %100 olarak saptanmıştır. Genel olarak, bu çalışmada geliştirilen kolorimetrik LAMP RE testi, duyarlılığının yüksek olması,8 deneyimli personel gerektirmemesi ve temel laboratuvarlarda veya sahada uygulanabilmesi nedeniyle kedi dışkı örneklerinde T. gondii tanısında avantaj sağlamaktadır.