Ketamin ile Oluşturulmuş Sıçan Şizofreni Modelinde Nikotinamid Ribosid’in Bilişsel İşlevler Üzerindeki Etkisinin Araştırılması
Proje no. 32205 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Şizofreni hastalarında beyin enerji metabolizmasının değiştiği ve mitokondriyal disfonksiyon olduğu bilinmektedir. Diğer yandan, tedavide kullanılan antipsikotikler (AP) pozitif semptomları kontrol edebilirken negatif ve kognitif semptomları kontrol etmekte başarısız kalmaktadır. Bunun dışında AP’lerin mitokondriyal işlev üzerinde bozucu etkiler yarattığı da bilinmektedir. Bu çalışmada mitokondriyal işlev için bir hammadde niteliği taşıyan nikotinamid adenin dinükleotidin (NAD) doğal bir öncülü nikotinamid ribosidin (NR) ketamin ile oluşturulmuş sıçan şizofreni modelinde bilişsel işlevler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Böylece hem hastalığın doğal seyrinde bozulduğu bilinen, hem de AP kullanımıyla daha da bozulabilen mitokondriyal işlevin ve buna bağlı olarak kognitif belirtilerin iyileşeceği öngörülmektedir. Bu amaçla, sıçanlar üzerinde ketamin ile şizofreni modeli yaratılacak; ardından 10 mg/kg AP ve/veya 300 mg/kg NR intraperitoneal enjeksiyonla ardışık 15 gün boyunca uygulanacaktır. Oluşturulan şizofreni modelinde AP tedavisine ek olarak uygulanan NR’ın kognitif işlevler üzerinde bir iyileşme gösterip göstermeyeceği bu alanda üç tip belirtiyi de iyi ölçtüğü kabul edilen davranışsal testlerle değerlendirilecektir: 1) Literatürde şizofreni hayvan modellerinde sıkça kullanılan; halüsinasyon ve künt duygulanım gibi pozitif belirtileri test ettiği belirtilen lokomotor aktivite testi; 2) motivasyon kaybı ve anhedoni gibi negatif belirti parametlerini ölçen sukroz tercih testi ve sosyal etkileşim testi; 3) dikkat, algı ve bellek gibi kognitif parametleri ölçtüğü bildirilen yeni obje tanıma testi kullanılacaktır. Bunun yanında, davranış testleri tamamlandıktan sonra sıçanların beyin dokusunda BDNF, glutatyon, katalaz, kaspaz-3 ve laktat dehidrogenaz gibi moleküllerin düzeyleri ELISA veya kolorimetrik yöntemlerle bakılacak ve beyinde meydana gelen hücresel veya metabolik değişiklikler değerlendirilecektir. Nikotinamid ribosid daha önce mitokondriyal işlevle ilgili başka alanlarda çalışılmış olmakla birlikte, şizofreni modelinde NR ile yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu açıdan sunulan çalışmanın mitokondriyal işlev bozukluğunun şizofrenide oynadığı rolün daha iyi anlaşılmasına ve yeni tedavi stratejilerine ışık tutmasına yol açacağı öngörülmektedir.</p>