Nikotin Tercih Eden Soydan Gelen Sıçanların Beyinlerinde Glutamat Reseptörü mRNA’larında Ekspresyon Farklılıkları
Proje no. 32691 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Sigara Dünya’da önlenebilir ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Sigaradaki nikotin ana bağımlılık yapıcı maddedir. Son yıllarda dopamin dışında glutamat ve GABA gibi nörotransmiterlerin de nikotin bağımlılığında önemli rol oynadığı saptanmıştır. Ayrıca hipokampüsteki nikotin ve glutamat aracılığıyla oluşan öğrenme, LTP ve sinaptik plastisite bağımlılıkta etkili bulunmuştur. Günümüzde sigarayı bırakmak isteyenlerin yalnızca %10’u mevcut tedavilerle bırakabilmektedir. Bu nedenle, yeni tedavi stratejilerine ihtiyaç vardır. Nikotinin pozitif pekiştirici etkilerinde rol oynayan glutamaterjik sistem ve reseptörleri, yeni tedavi yaklaşımları için önemli hedeflerdir.</p><p><br></p><p>Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde nikotin içmeyi tercih eden özel bir sıçan soyu (NT) yetiştirilmektedir. NT sıçanlar kontrol sıçanlarla karşılaştırıldığında, oral yolla uygulanan nikotini suya oranla daha fazla tercih etmektedir. 31. nesile ulaşan bu soyla nikotin bağımlılığının mekanizmalarının anlaşılması, herediter/genetik temellerinin açıklanabilmesi, tedavi yaklaşımları oluşturulabilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda NT ve kontrol hayvanlarda, nikotin alımıyla hipokampüs ve mezokortikolimbik devre yapılarındaki glutamat reseptörlerinin mRNA ekspresyon düzeyleri arasındaki farkların araştırılması hedeflenmiştir.</p><p><br></p><p>Bu amaçla, daha önce bir başka çalışma için nikotin uygulamaları yapılmış, sonrasında dekapite edilerek dokuları uygun şartlarda korunmuş sıçanların beyin dokuları kullanılacaktır. Bu sıçanlar daha önce altı hafta boyunca; içme suyu içinde önce 10 mg/L, sonra 20 mg/L nikotin verilmiş kontrol (n=10) ve NT (n=10) hayvanları ile sadece su verilen naif kontrol (n=10) ve NT (n=10) hayvanlarından oluşmaktadır. Söz konusu beyin dokularından elde edilen hipokampüs, PFC, striatum ve VTA bölgelerinde gerçek zamanlı PCR yöntemiyle glutamat reseptörlerinin (GluN1, GluN2A, GluN2B, mGluR5) mRNA miktarları saptanacak ve gruplar arasındaki mRNA düzeylerindeki farklılıklar değerlendirilecektir. Bu araştırma, nikotin bağımlılığının moleküler ve kalıtsal mekanizmalarını anlamamıza yardımcı olacak, böylece yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.</p>