Güney Ege'de Deniz Kaplumbağalarının Korunmasında Balıkçıların Ekolojik Bilgi ve Değerleri İle Tutum ve Davranışlarının Analizi
Proje no. 23064 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Dünya denizlerindeki sekiz tür içinde yer alan Caretta caretta ve Chelonia mydas’ın ülkemiz denizlerinde özellikle Akdeniz’de dağılım gösterdiği aynı zamanda sahillere gelerek yuva yaptığı bilinmektedir. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’ne göre Caretta caretta (IUCN, 2017) “Hassas” ve Chelonia mydas (IUCN, 2004) “Nesli tükenmek üzere tehlikede olan türler” arasındadır. Deniz kaplumbağaları, ülkemizde 5/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/20)’ne göre avlanması yasak türler içindedir. Bu popülasyonlar için güncel tehlike; yuvalar üzerindeki antropojenik etki ve balıkçılık etkileşimleridir (Casale, 2008). Deniz kaplumbağaları ve balıkçılık etkileşimleri, balıkçılık faaliyetleri kaplumbağa habitatlarıyla çakıştığı yerde gerçekleşir (Lucchetti et al., 2017). Bu etkileşim sonucunda, kullanılan av aracı çeşidine ve malzemesine bağlı olarak ya kaplumbağa daha güçlü gelen hareketleri ile av aracının parçalayarak serbest kalacak ya da balıkçının görsel teması sonucu sergileyeceği tutuma bağlı olarak av aracından kurtarılıp denizel ortama canlı ya da ölü olarak tekrar bırakılması sağlanacaktır. Bu bakış açısıyla, bu çalışma, deniz kaplumbağalarının sürdürülebilirliği açısından Güney Ege’deki balıkçıların yerel ekolojik bilgilerini, koruma ve hedef dışı avcılığına yönelik tutumlarını, kişisel değerleri göz önüne alınarak davranışları üzerindeki etkilerini etnoekolojik araçları kullanılarak analiz etmektir. Bununla birlikte balıkçıların kişisel değerlerinin, davranışlarının ve tutumlarının belirlenmesi; balıkçıların kişisel değerlerinin, yerel ekolojik bilgileri ile tutumları ve davranışları üzerindeki etkilerini analiz ederek ve segmentlere ayırarak, bu segmentler altında yatan boyutlarının haritasını oluşturulması; balıkçıların avlanma alışkanlıklarının temelinde yatan faktörleri inceleyerek, araştırma alanında balıkçılığın çevresel etkinliği ölçülmesi; balıkçıların yerel ekolojik bilgileri ve tutumlarının değerlendirilerek; balıkçılığın ekosistem üzerindeki etkisini en aza indirgeyecek, sürdürülebilir balıkçılık faaliyetleri için somut davranış değişiklikleri yapacak politikaların geliştirilmesi amaçlanmaktadır.