Kentsel Dönüşüm Alanlarında Asbest Tehlikesinin Araştırılması
Proje no. 23621 · Durum: Kapanmış · 2022
Özet
Asbest, yüksek sıcaklık ve basınç gibi etkilere maruz kalınması sonucu oluşmuş kristalize olan bir grup silikat mineraline verilen isimdir. Lifsi yapıya sahip olan fiziksel ve kimyasal özellikleri nedeniyle dayanıklı olmasından ötürü sanayide birçok endüstri kolunda kullanılan bir maddedir. Asbestin; asbestozis, akciğer kanseri, mezotelyoma gibi hastalıklara yol açtığı bilinmektedir. Asbest tüm dünyada 1980 yılına kadar yoğun olarak kullanılmış ve sonrasında yasaklanmaya başlanmıştır. Ülkemizde ise asbest üretimi ve kullanılması 31.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelikle yasaklanmıştır. Getirilen yasal düzenlemeler ile asbest kullanımı yasaklansa da geçmiş yıllardaki yaygın kullanımından dolayı mevcut binalarda hala asbest bulunduran bileşenlerin var olduğu bilinmektedir. Son yıllarda Türkiye’de uygulaması devam eden kentsel dönüşüm süreci kapsamında bu binaların yıkımı söz konusu olduğu için asbeste maruz kalma gerçeği bir kez daha gündeme gelmiştir. Özellikle 30 Ekim 2021’deki İzmir-Bayraklı’da yaşanan deprem sonrasında birçok binanın yıkımı söz konusu olmuş ve asbest mazruziyeti bir kez daha orataya çıkmıştır. Daha önce yüksek lisans projesi kapsamında yaptığımız çalışmanın devamı olarak gerçekleştirmeyi planladığımız bu projede Karşıyaka Belediyesi ile Ege Üniversitesi arasında imzalanan protokol gereği 25.01.2013 tarih 28539 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” te bahsi geçen söküm, yıkım, tamir ve uzaklaştırma işlerinde Asbest Maruziyetinin boyutunu araştırmak, akla gelmeyen materyallerde asbest varlığını kanıtlayarak konunun önemini vurgulamak hedeflenmektedir. Farklı binalardan alınacak numuneler öncelikle Kimya Mihendisliği Bölümü Araştırma Laboratuvarı 18’de bulunan Optik Mikroskop ile bakılacak, daha sonra asbest olduğu tahmin edilen numuneler fiziksel ve kimyasal analiz, ölçüm gibi sayısal sonuçlarla desteklenmek üzere ileri analiz teknikleri ile incelenecektir. Özellikle İzmir depremi ile yıkılmasına karar verilen Karşıyaka’daki birçok binadan yayılacak asbest maruziyeti, yalnızca yıkım işinde çalışacak kişileri değil aynı zamanda yıkım alanları çevresinde yaşayanları da etkileyecek ve çevresel maruziyete de neden olacaktır. Bu proje ile kentsel dönüşüm ile yıkılan binalarda asbest varlığı araştırılacak ve gereken önlemler alınmadan yıkım yapıldığında açığa çıkacak asbestin çevresel etkileri değerlendirilecektir.