Uyku Kısıtlamasında Çerçeveleme Etkisinin Risk Alma Davranışları Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi
Proje no. 29577 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p>Yetersiz (kısıtlanmış) uyku ve uyku yoksunluğu, günümüzde oldukça sık rastlanılan bir problemdir ve bu gibi durumların bireylerde öğrenme, bellek ve dikkat gibi bilişsel becerilerin bozulmasına yol açtığı literatürdeki araştırmalar tarafından gösterilmiştir. Ancak, günümüze kadar gerçekleştirilen uyku yoksunluğu çalışmalarının aksine, yetersiz uykunun risk alma davranışları üzerine etkisi kesin olarak gösterilememiştir. Uyku kısıtlamasının, modern yaşamda uyku yoksunluğuna göre daha yaygın olduğu düşünüldüğünde bu bir sorun teşkil etmektedir. Bu çalışmada, 18-25 yaş arası sağlıklı uyku düzenine sahip olan üniversite öğrencileri üzerinde, yedi gün boyunca yatakta geçirilen 4 saat uyku kısıtlamasının çerçeveleme etkisi (kayıpta risk alma kazançta riskten kaçınma) doğrultusunda risk alma davranışlarını nasıl etkilediği araştırılacaktır. Bu doğrultuda, üç hafta boyunca her bir katılımcıya; bir hafta boyunca 4 saat uyku kısıtlaması dönemi, bir hafta serbest uyku dönemi ve bir hafta boyunca da 8 saatlik uyku içeren dinlenme dönemi uygulanacaktır. Kısıtlama ve dinlenme dönemlerinin son gecesini takip eden ertesi günde risk alma davranışlarını incelemek üzere testler yapılacaktır. Bu testler: Alışılmadık Hastalık Görevi, kısmi geri bildirim verilen Balon Analog Risk Test ve geri bildirim verilmeyen Piyango Seçim Görevi olmak üzere üç farklı risk görevinden oluşmaktadır. Risk görevlerinin sonunda katılımcılar, yaşam amaçlarının çerçeveleme etkisi üzerindeki etkisinin incelenmesi için katılımcılar Psikolojik İyi Olma Ölçeklerinin yaşam amaçları kısmını çözeceklerdir. Bu sayede, katılımcıların 8 saatlik uykuyu içeren dinlenme dönemi sonunda ve 4 saatlik uyku kısıtlaması dönemi sonunda risk davranışları incelenecek ve söz konusu testlerin bu uyku şartlarındaki farklılıkları değerlendirilecektir. Çalışmamızda, birbirinden farklı geri bildirim şekillerini içeren iki risk görevi ve yaşam amacı değerlendirmeleri ilk kez birlikte kullanılacak, bu görevlerden elde edilen çıktılar uyku kısıtlamasında risk alma davranışları açısından değerlendirilecektir.</p>