NO-KÖKENLİ RNSLERİN HÜCRE DUVAR MODULASYONUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Proje no. 436 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Tahıl bitkilerinin tohumları genellikle toprak yüzeyinin yaklaşık birkaç cm altında olacak şekilde ekimleri gerçekleştirilir. Fakat toprağın üst kısımlarında yeterli derecede nemin olmadığı yarı kurak bölgelerde tahıl bitkilerini yetiştirebilmek için tohumlar daha derine ekilirler. Bu sayede tohumların çimlenebilmesi için gereksinim duydukları su nemli topraktan alınmış olur. Bu koşullarda yetişebilecek bitkinin derin ekim toleransına adapte olmuş bir bitki olması gerekmektedir. Buğday bitkisinin derin ekim toleransı birinci internodyumun uzamasına bağlı olarak gerçekleşmektedir. Uzama mekanizmasının anahtar kısmı hücre duvarının gevşemesi ve buna bağlı hücrenin uzamasıdır. Bu uzama mekanizmasına giberellin gibi hormonların veya hidroksil radikali gibi reaktif oksijen türlerinin etki gösterdiği üzerine çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da, bugüne kadar birinci internodyum uzamasında RNS moleküllerinin etkisi üzerine herhangi bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Ayrıca, RNS moleküllerinin bu tür fizyolojik süreçlerde ROS ve buna bağlı enzimlerle ilişkisinin önemi de son dönemlerde ortada konmuştur. Bu bağlamda sunulan yüksek lisans tezinde, derin ekim toleransına sahip Tir buğdaylarına C-PTIO (NO ve NO sentaz inhibitörü) uygulanmış ve bitkiler hem normal hem de derin ekim koşullarında yetiştirilmiştir. 10 günlük bitkiler hasat edilerek birinci internodyum, koleoptil ve sürgün uzunlukları ölçülmüş ve hem derin ekime yanıt hem de NO duyarlılığı belirlenmiştir. Ayrıca birinci internodyumlarda bazı antioksidan enzimlerinin aktivitelerine bakılarak (POX, CAT, GR) ve ROS üreten hücre duvarı POX ve NOX enzimlerinin aktiviteleri de belirlenerek, birinci internodyumun uzamasında RNS’nin etkisi ve bu uzamada ROS molekülleriyle ilişkisi aydınlatılmaya çalışılmıştır.