Anthemis aciphylla var aciphylla ve Anthemis dipsaceae türlerinin metanol ekstrelerinin invitro antioksidan ve tirozinaz inhibitör aktivitelerinin çeşitli yöntemler ile belirlenmesi
Proje no. 22424 · Durum: Kapanmış · 2021
Özet
Anthemis Asteracea familyasına dahil Türkiye’de Flora of Turkey’e kayıtlı 81 takson 51 türü bulunan bir genustur (Davis P.H., 1984; Güner A. ve arkadaşları, 2000). Geleneksel olarak; gastrointestinal bozukluklarda, abdominal ağrılarda, mide ağrısı, hepatik hastalıklarda, öksürükte, karminatif olarak, böbrek taşı düşürmede ve haricen de yanıklarda ve deri irritasyonu durumlarında kullanılmaktadır. Majör olarak bulundurduğu sekonder metabolitler, yapılan çalışmalara göre seskiterpen laktonlar, flavonoidler, fenolikler, asetilen ve uçucu yağlardır. Genus bitkilerinin antioksidan, antimikrobiyal, antikolinesteraz, antiproliferatif, antispazmodik ve anti-Helicobacterpylori etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Antioksidanlar, serbest radikalleri temizleyerek vücudu oksidatif stresten korurlar. Bitkiler de doğal antioksidan olan fenolik maddeler gibi fitokimyasal antioksidanları içerirler. Fenolik maddeler güçlü doğal antioksidanlar olarak görev yaparlar (Albayrak ve arkadaşları, 2017; Zengin ve arkadaşları, 2011). Çeşitli Anthemis türlerinde antioksidan aktivite çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmalara göre Anthemis türlerinin antioksidan aktivitelerinin yüksek olduğu görülmüştür. Tirozinaz enzimi bakır içeren multifonksiyonel bir oksidazdır. Tirozinaz L-tirozinin DOPA (β-3,4- dihidroksi fenilalanin) ya hidroksilasyonunu katalizler. Daha sonra ise DOPA’nın DOPAkinona okside olmasını sağlar. Melanin sentezinde hız sınırlayıcı basamağı katalizler. Melaninin fazla üretimi hiperpigmentasyon bozukluklarına neden olur (melazma, yaşlılık lekeleri gibi). Tirozinaz inhibitörleri, tirozinin aktif bölgesindeki bakırı bağlayan hidroksil grupları aracılığıyla aktivite gösterirler. Polifenoller en yaygın enzim inhibitörleridir. Anthemis türleri fenolik maddeler açısından zengin bir içeriğe sahip olması nedeni ile potansiyel olarak inhibitör olarak düşünülebilir. Anthemis türleri ile daha önce tirozinaz inhibitor aktivite çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada Anthemis aciphylla var. aciphylla ve Anthemis dipsaceae bitkilerinin daha önce çalışılmamış olan antioksidan aktiviteleri ve tirozinaz inhibitör aktiviteleri incelenecektir. Bu aktivitelerin sonuçları ilk kez rapor edileceği ve daha sonraki projelere öncülük edeceği için önem taşımaktadır.