İzmir’in Kamusal ve Sivil Mimari Örneklerinde Art Nouveau Süslemelerinin Tespiti
Proje no. 32196 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Art Nouveau mimarlığının ilk örnekleri, başta İstanbul olmak üzere 20. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı İmparatorluğu'nun ticaretinin yoğun olduğu bazı kıyı kentlerinde de görülmeye başlanmıştır. Bu kentlerden biri İzmir’dir. Batı Anadolu'nun liman kentlerinden biri olan ve yüzyıllar boyunca çeşitli uygarlıkların yaşadığı İzmir, zengin kültürel mirasa sahip önemli bir merkezdir. Osmanlı döneminin ilk yıllarında küçük bölgesel bir ticaret merkezi olarak gelişti. 17. yüzyılın sonlarından 19. yüzyılın sonlarına kadar imparatorluk dışından gelen çeşitli etnik grupların çekim merkezi haline gelen kent ekonomik olarak hızla gelişti. Yakın çevrede yaşayan etnik gruplara mensup insanların dayanışması ile şehir beş ana yerleşim alanına bölündü. Bu ayrımda Kadifekale ve çevresi Müslüman yerleşimi, Frenk mahallesi ve Frenk mahallesinin hemen arkası Rum yerleşimine, Fuar ve civarı Ermenilere, aHavra Caddesi ve çevresi Yahudi yerleşimine açılırken, Kemeraltı bir sanayi bölgesi haline geldi. Bu çeşitlilik, yapı malzemeleri, yapım teknikleri, plan tarzları ve süslemeleri açısından şehrin mimarisine farklı yapılar olarak yansımış olsa da zamanla birbirleriyle bütünleşerek İzmir'in kültürel mirasını oluşturdu.</p><p>Batılı azınlıklar Batı Anadolu'ya yerleşerek 1839 Tanzimat Fermanı ve Cumhuriyetin ilanına kadar İzmir'e sanayi, ticaret, mimarlık gibi alanlarda pek çok yenilik getirerek ticaretin, kültürün ve sosyal yaşamın hareketlenmesini sağladılar. İzmir'de yoğun olarak Bornova, Buca, Karşıyaka ve Alsancak çevresine yerleştiler. 1891-1919 işgal yıllarında İzmir'deki bazı yapılarda 1890-1910 yıllarında tüm Avrupa'yı etkisi altına alan Art Nouvaeu akımın etkisinde yapılar inşa ettiler ve bu yapıların hemen hemen tüm cephelerinde Art Nouveau'nun yansımaları görüldü.</p><p>Bu projede İzmir'in Bornova, Karşıyaka, Buca ve Gaziemir semtlerinde yer alan kamu ve sivil mimari örneklerdeki Art Nouveau süsleme stili incelenerek günümüzdeki mevcut durumlarıyla belgelenmesi hedeflenmektedir.</p>