Bombus arısı Bombus terrestris (Hymenoptera: Apidae) immün sistem hücrelerinin metamorfoz sürecinde incelenmesi
Proje no. 23112 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Bombus arısı, Bombus terrestris eski çağlardan bu yana tozlaşmada çok etkin bir şekilde kullanılmaktadır (Fontaine et al. 2005; Tian and Hines, 2018). Düşük sıcaklık ve ışık yoğunluğunda çalışabilmeleri, çok agresif davranış sergilemeyişleri, sera dışına pek çıkma eğilimi göstermeyişleri ve çiçekleri bal arılarına nazaran daha sıklıkla ziyaret etmeleri sebebiyle seracılıkta da çoğunlukla Bombus arılarının kullanımı tercih edilmektedir. Ancak, tarımda ve seracılıkta kullanılan pek çok zirai pestisit, diğer zararlı kimyasallar ve bazı patojenler ile ekosistemdeki farklılaşmalar tüm arıların bağışıklık sistemini dolayısıyla sağlığını ve yaşamını olumsuz etkiler (Borum, 2020). Böcekler kazanılmış bir bağışıklık sistemine sahip olmamakla birlikte, iyi gelişmiş bir doğuştan bağışıklık sistemine sahiptirler. Böceklerde doğuştan bağışıklık, hücresel immünite ve humoral immünite olmak üzere ikiye ayrılmaktadır (Cooper ve Eleftherianos 2017). Böceklerin immün sistem hücreleri olan hemositler, hücresel immünitenin başrol oyuncularıdır (Williams 2007). Fagositoz, enkapsülasyon ve nodül oluşumunda görev alan hemositler (Lavine ve Strand, 2002), dolaşımdaki patojenlerin ortadan kaldırılmasında önemli rol oynarlar (Marringa et al., 2014). Bu nedenle arıların bağışıklık sistemini detaylı bir şekilde anlamak arıların sağlıklarının korunması açısından önemlidir. Dünyada ve ülkemizde yaygın olarak kullanılan bu tür üzerinde yapılan çalışmalar halen kısıtlı olmakla beraber yapmayı planladığımız serolojik çalışmalar açısından literatürde herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu noktadan hareketle, bu projenin amacı Bombus terrestris işçi (dişi bireyler) arılarının larva, pupa ve ergin evrelerinde immün sistem hücrelerini ve hücre sayılarını belirlemek, evreler arasında karşılaştırmalı olarak incelemek ve sonuç olarak literatüre önemli bilgiler kazandırıp daha detaylı çalışmalar için temel oluşturmaktır.