Potansiyel alfa-Glukozidaz İnhibitörü Kinoksalin-Hidrazon Türevi Bileşiklerin Sentezi ve Biyolojik Aktivite Çalışmaları
Proje no. 23646 · Durum: Kapanmış · 2022
Özet
Diyabet, dünyada yaygın olarak görülen ve insidansı her geçen gün hızla artan kronik metabolik bir hastalıktır. Diyabette, insülin sekresyonundaki eksiklik ve/veya dokulardaki insülin direncinden kaynaklanan hiperglisemi ile karakterize klinik bir tablo görülmektedir. Hastalık etkin bir şekilde kontrol altına alınamadığında yaşam kalitesini ciddi oranda bozabilmekte ve ölümcül komplikasyonlara neden olabilmektedir. Yüksek görülme sıklığı, ölümcül komplikasyonları ve ülkelere mali yük oluşturması nedeniyle, diyabetin etkin bir şekilde tedavi edilmesi zorunluluk haline gelmiştir.<br /> Diyabet tedavisinde tokluk kan glukoz düzeyinin yükselmesini (postprandial hiperglisemi) önlemek amacıyla farklı etki mekanizmalarına sahip insülin dışı oral antidiyabetik ilaçlar kullanılmaktadır. Diyabet tedavisinde önemli bir hedef olan alfa (α)-glukozidaz enziminin inhibisyonu, postprandiyal hiperglisemiyi kontrol etmek için etkili bir strateji olarak kabul edilmektedir.<br /> Günümüzde akarboz, vogliboz ve miglitol olmak üzere sadece üç adet α-glukozidaz inhibitörü tedavide kullanılmaktadır. Bu ilaçlar tedavide kullanılsalar da orta derecede etkinliğe sahip olmaları, gastrointestinal yan etkiler sergilemeleri ve yüksek üretim maliyeti gibi dezavantajlar taşımaktadır. Bu nedenle daha güvenilir ve etkili yeni ilaçların geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Farklı heterosiklik yapıya sahip bileşikler üzerinde birçok araştırma yapılmakta olup kinoksalin heterosiklik çekirdeği taşıyan bileşikler de bunlar arasında yer almaktadır.<br /> Bu veriler ışığında projemizde, potansiyel α-glukozidaz inhibitörü kinoksalin çekirdeği taşıyan üç adet kinoksalin-hidrazon türevi bileşiğin sentezlenmesi, yapılarının spektral analiz yöntemleriyle teyit edilmesi ve α-glukozidaz enzim inhibisyonlarının in vitro tayini amaçlanmıştır. Projede tasarlanan bileşiklerin α-glukozidaz inhibitör aktivitelerinin ilk kez bu çalışma ile rapor edilecek olması çalışmamızın özgün yönünü oluşturmaktadır. Çalışma sonuçları yeni projelerin oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca proje konusu proje ekibinde yer alan lisans öğrencisinin bitirme tezi konusunu oluşturduğundan öğrencimizin eğitimine önemli katkı sunacaktır.