Bdellovibrio bacteriovorus'un klinik patojenler ve biyofilmleri üzerine etkisi
Proje no. 20489 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Patojen mikroorganizmalar, antimikrobiyal ajanlara direnç geliştirmelerinden dolayı insan sağlığı açısından risk oluşturmaktadırlar. Günümüzde yanlış veya gereksiz antibiyotik kullanımının yanı sıra patojen mikroorganizmaların sahip olduğu virülan bir özellik olan biyofilm oluşturma yeteneği de direnç gelişiminin önemli sebepleri arasında yer almaktadır. Bu özellikler, nozokomiyal enfeksiyonların tedavisini zorlaştırmakta ve ülke ekonomisine ciddi zararlar vermektedirler. Biyofilm oluşturan mikroorganizmaların antimikrobiyallere daha dirençli olduğu bilinmektedir. Ortaya çıkan direncin kontrolsüz bir şekilde artmasından dolayı enfeksiyonların tedavisinde kullanılabilmesi için yeni yöntemlerin araştırılması önem kazanmaktadır. Bu bağlamda biyolojik kontrol ajanı olabileceği düşünülen, doğal habitatında diğer bakterilerle beslenerek yaşadığı bilinen avcı bakteri Bdellovibrio bacteriovorus’a olan ilginin arttığı görülmektedir. Bu çalışmada avcı bakteri B. bacteriovorus HD100’ün, nozokomiyal enfeksiyonlara sebep olan çeşitli klinik patojenler ve biyofilmleri üzerindeki etkisinin in-vitro koşullarda araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, avcı bakterinin avlanma özelliğinin iyonların yokluğundan etkilenip etkilenmediği, çift tabaka agar yöntemi kullanılarak MgCl2 ve CaCl2 ilaveli ve ilavesiz katı besiyerlerinde incelenmiştir. Avcı bakterinin morfolojisi ve avına tutunma anı da taramalı elektron mikroskobu “scanning electron microscope” (SEM)’nda görüntülenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda alınan sonuçlara göre B. bacteriovorus HD100’ün, iyon ilavesiz katı besiyerlerinde de üreyebildiği görüldü. Gram boyama yöntemi kullanılarak morfolojik yapısı ışık mikroskobunda incelenen avcı bakterinin vibrio yapısı ve av bakteriye tutunma anı SEM’de görüntülendi. Birlikte kültür ve biyofilm çalışmaları için, Ege Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Bakteriyoloji Laboratuvarı’nda izole edilen 55 adet izolatın biyofilm oluşturma kapasiteleri kristal viyole yöntemi ile araştırıldı. Antibiyotik duyarlılık sonuçları da dikkate alınarak güçlü, orta ve zayıf düzeyde biyofilm oluşturan 20 adet temsilci izolat seçildi. Bdellovibrio bacteriovorus HD100’ün, etkinliğini gözlemlemek amacıyla izolatlar ile birlikte kültürü yapıldı. Seyreltme plaka yöntemi kullanılarak koloni sayımı CFU cinsinden hesaplandı. Elde edilen sonuçlara göre avcı bakterinin, Gram (-) izolatlar üzerinde daha etkili olduğu bulundu. Bdellovibrio bacteriovorus HD100’ün, izolatların olgunlaşmamış ve olgun biyofilmleri üzerine etkisi aynı şekilde kristal viyole metodu ile araştırıldı. Avcı bakteri, çoğu Gram (+) izolatın olgunlaşmamış biyofilmleri üzerinde etkili olurken, Gram (-) izolatların çoğunda etkisizdi. Olgun biyofilm sonuçlarına bakıldığında Gram (+) izolatlarda etki gözlenirken, Gram (-) izolatlarda sonuçların değişken olduğu belirlendi. Kristal viyole metodunda elde edilen olgun biyofilm sonuçlarını desteklemek amacıyla yedi tane izolat temsilci olarak seçildi. Bu izolatlara ait B. bacteriovorus HD100 ile muamele öncesi ve sonrası olgun biyofim tabakaları SEM ile görüntülendi. Bu tez çalışmasında; B. bacteriovorus HD100’ün, çeşitli klinik patojenler ve biyofilmleri ile mücadelede etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan izolat çeşitliliğinin fazla olmasından dolayı, avcı bakterinin etkili olduğu bakteri türleri hakkında bilgi sahibi olunabileceği ve elde edilen sonuçlar ile yapılacak çalışmalara yol gösterici olacağı düşünülmüştür.