Türkiyede Rotavirüs ve Norovirüs Gastroenteritine Yatkınlıkta FUT2 Gen Polimorfizmlerinin Araştırılması
Proje no. 20725 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2019
Özet
Giriş: Norovirüs ve rotavirus dünya çapında ishalin önde gelen nedenleridir. Her iki virüs de gastrointestinal ve solunum yollarının epitelyal hücrelerinde bulunan oligosakkaritler olan histo-kan grubu antijenlerini (HBGA) tanımakta ve bağlanmaktadırlar. HBGA'nın bağırsakta ekspresyonu fukosiltransferaz 2 (FUT2) geni tarafından kontrol edilir. FUT2 geninde çok sayıda bulunan polimorfizmlerden bazılarının HBGA’nın ekspresyonunu azalttığı gösterilmiş ve ‘nonsekretor’ olarak adlandırılan bu durumun Rotavirüs ve Norovirüs enfeksiyonundan koruyucu olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada Türkiye’de rotavirüs ve norovirüs gastroenteritine yatkınlıkta FUT2 gen polimorfizmlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal-Metod: Çalışmamıza Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi’ne akut gastroenterit nedeniyle başvuran 0-10 yaş arası çocuk hastalardan PCR yöntemi ile rotavirüs veya norovirüs saptanan 110 hasta ve öyküsünde rotavirüs veya norovirüs gastroenteriti olmayan 107 sağlıklı çocuk alındı. Demografik ve klinik verileri kaydedildi. Hastalarda ve kontrol grubunda FUT2 geni dizi analizi yapıldı ve gen içindeki tüm SNP’ler (single nükleotid polimorfizmler) değerlendirildi Bulgular: Çalışma grubumuzdaki hastaların 57’si erkek (%52), 53’ü (%48) kızdı. Hastaların %93’ünde rotavirüs, %7’sinde norovirüs saptandı. Altmış hasta ayaktan, 50 hasta yatırılarak takip edilmişti. Hastaların %58’i hafif, %36’sı orta, %6’sı ağır dehidrateydi. FUT2 geni analizi sonucunda değerlendirilen 14 SNP içinde, rs281377 (390C>T)’de T alleli bulunması hastalık riskini 1.58 kat arttırmaktaydı (OR=1.58 [1.08-2.32]). FUT2 geni c.*232A>G polimorfizmi için ise G alleli görülmesi hastalık riskini 3.94 kat (OR=3.94 [1.10-14.18]) arttırmaktaydı. rs601338 (461G>A) polimorfizmi homozigot durumda hastalıktan koruyucuydu (OR=0,36 [0,16-0,78]). Sonuç:Bu çalışmada, ilk kez Türk toplumunda FUT2 geninin her iki ekzonu ve ekzon-intron bileşkeleri dizilenmiş, genin 3’UTR bölgesindeki bir SNP’de (c.*232A>G) G alellinin hastalık riskini 3,9 kat arttırdığı, daha önceki çalışmalarda homozigot durumda nonsekretor fenotiple ilişkili olduğu bilinen rs601338 (461G>A) polimorfizmi, bizim çalışmamızda da hastalıktan koruyucu olarak saptanmıştır. FUT2 gen polimorfizmlerinin sıklıkları toplumlar arasında farklılık göstermektedir. Bu konu ile ilgili Türkiye’de çalışma yapılmamış olması, daha önceki çalışmalardan farklı olarak FUT2 geninin sadece kodlayıcı ekzonunun değil, her iki ekzondaki ve ekzon-intron bileşkelerindeki polimorfizmlerin değerlendirilmesi, çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: FUT2, gastroenterit, norovirüs, rotavirüs, polimorfizm