BENLİK KURGULARININ SPOTANE KİŞİLİK ÖZELLİĞİ ÇIKARIMLARINA ETKİLERİ
Proje no. 799 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Spontane kişilik özelliği çıkarımları (SKÖÇ) bireylerin diğer bireylere ilişkin otomatik olarak gerçekleştirdikleri çıkarımlardır ve iki aşamadan oluşur. Birinci aşama olan aktivasyon aşaması bireylerin diğerlerinin davranışlarını gözlediklerinde zihinlerinde bir kişilik özelliğinin aktive olmasını kapsarken; ikinci aşama olan ilişkilendirme aşaması da bireylerin aktive edilen kişilik özelliğini gözlenen bireyle eşleştirerek uzun süreli bellekte kaydetmesini içerir. Kültürlerarası araştırmalarda, bireylerin benimsedikleri kültürün ve kendilerini tanımlama biçimlerinin SKÖÇ üzerinde etkileri olduğuna işaret eden bulgular mevcuttur. Toplulukçu kültürlerde aktivasyon aşamasının gerçekleşmediği, ilişkilendirme aşamasının gerçekleştiği; bireyci kültürlerde ise her iki aşamanın da gerçekleştiğine yönelik korelasyonel bulgular ışığında, bu araştırma öncelikle benlik kurgusu manipülasyonu ile deneysel olarak bu ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Ancak gerçekleştirilen pilot çalışmalarda bireysel düzeyde kültürel değişken olarak ele alınan benlik kurgusu manipülasyonlarının çalışmaması nedeniyle, bireysel farklılık olarak benlik kurgularının SKÖÇ’ün her iki aşaması üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sonuçlar, özerk veya ilişkisel benlik kurgularına sahip olmanın SKÖÇ’ün aktivasyon veya ilişkilendirme aşamaları ile ilişkili olmadığını göstermiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, hem benlik kurgularının manipüle edilebilirliği noktasında hem de SKÖÇ’te gözlenen farklılaşmaların bir kültürel değişken olarak benlik kurgularıyla ilişkileri çerçevesinde tartışılmıştır.