Lactococcus lactis ekspresyon sistemi ile gıdalarda kullanıma uygun rekombinant proteinlerin üretimi: levansukraz ve bitkisel tatlı proteinler
Proje no. 23099 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Biyoteknolojik uygulamalar için sayısız rekombinant proteinler üretilmekte olup, bu amaçla birçok farklı ekspresyon sistemleri geliştirilmiştir. Rekombinant protein üretimi amacıyla en çok kullanılan organizma olan <em>Escherichia coli</em>’nin, başta bitkisel ve hayvansal bazı proteinlerin doğru üretememesi, hücrelere aktarılan plazmitlerin zamanla hücrenin dışına atılması, gen ekspresyonu için kullanılan kimyasal indükleyicilerin toksik özellikleri ve endotoksin kontaminasyonu gibi sınırlayıcı faktörleri bulunmaktadır. Peynir, yoğurt, turşu gibi fermente gıda ürünlerinde doğal olarak bulunan Gram pozitif bir bakteri olan <em>Lactococcus lactis,</em> genom özelliklerinin iyi bilinmesi, hücre dışına protein salgılama sistemlerinin iyi çalışması ve özellkle gıdalara doğrudan eklenebilecek proteinlerin üretimi için kullanılabilirliği ile iyi bir alternatif sistem haline gelmiştir. <br /> <br /> Projenin amacı, sakkarozu parçalayıp prebiyotik fruktoz polimerleri oluşumunu katalizleyen levansukraz enziminin ve kalorisi olmayan ve tatlandırıcı olarak kullanılabilecek bitkisel tatlı protein benzeri proteinlerin üretiminde <em>L.lactis</em> ekspresyon sisteminin kullanılmasıdır. Bu amaçla levansukraz ve bitkisel tatlı protein benzeri proteinleri kodlayan genler pLEB825 plazmidine PnisA promotöru¨ altına yerleşecek şekilde klonlanacak ve elde edilecek rekombinant plazmitler <em>Lactococcus lactis</em> NZ9000 hücrelerine aktarılacaktır. Proje çalışmalarında elde edilecek rekombinant <em>L.lactis </em>hücrelerinin protein üretmesi sağlanacak ve hücre dışına salgılanan proteinler saflaştırılacaklardır. Ayrıca elde edilen rekombinant hücrelerin, düşük şeker içeriği nedeniyle kolay bozulabilen bir atık olan peynir altı suyu içeren farklı ortamlarda üretim olanakları incelenecek ve rekombinant hücrelerin üreme kinetiği ve optimum üreme şartları belirlenecektir.<br /> Özetle projede, gıdalarda basit şeker içeriğinin azaltılmasını ve sağlıklı şeker içeren gıdaların üretilmesini sağlayacak iki farklı protein türünün rekombinant olarak gıda güvenli ekspresyon sisteminde üretilmesi ve bu rekombinant üretimin gıda atıklarını değerlendirerek yapılması hedeflenmektedir.