ENDOKRİN BOZUCULARIN STEROİDOJENEZ ÜZERİNE ETKİLERİNİN HORMON ANALİZLERİ İLE BELİRLENMESİ
Proje no. 394 · Durum: Kapanmış · 2014
Özet
Endokrin bozucular (EB), sağlıklı organizmada veya gelecek nesillerinde advers sağlık etkilerine, endokrin fonksiyonlarda değişikliklere sebep olan ekzojen maddeler olarak tanımlanmaktadır. EB hormon reseptörleri ile etkileşerek agonist ya da antagonist etki gösterebileceği gibi steroid hormonların biyosentez ve metabolizma yolaklarında yer alan enzimlerle etkileşerek fizyolojik hormon düzeylerini değiştirmek yoluyla da etkilerini gösterebilmektedir. Bu tez çalışmasında endokrin bozucuların cinsiyet hormonlarının sentez yolağı olan steroidogenez üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla OECD TG-456 test kılavuzunda belirtilen valide in vitro bir yöntemin laboratuvarımızda uygulanması ve deneyin sonucunda östradiol (E2) ve testosteron (T) düzeylerinin belirlenmesi amacıyla ELİSA ve LC MS/MS yöntemlerinin kullanılması, her iki analiz yöntemi ile elde edilen verilerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntemde pozitif kontrol olarak (enzim indükleyici etki) OECD kılavuzunda belirtildiği gibi forskolin, negatif kontrol olarak (enzim inhibitörü etki) prokloraz, steroidogenez döngüsünde E2 ve T üzerine etkisi bilinen referans maddelerden ketakonozol, letrozol ve genistein kullanılarak yöntem(ler)in kısmi validasyonları yapılmış ve ölçüm performansları karşılaştırılmıştır. Her iki yöntem arasında fark olup olmadığı istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Takiben hormon bağımlı meme kanseri tedavisinde aromataz enzim inhibitörü olarak kullanılması önerilecek, yeni sentezlenmiş ilaç etkin madde adayları olan 2-Metil-1-H-indol-3-karboksialdehit (4-klorofenil) hidrazon (M6) ve 2-metilindol-3-karboksialdehit fenil hidrazon (M20) ile bunların model bileşiği olan melatoninin tüm steroidogenez yolağı üzerindeki etkileri de H295R steroidogenez yöntemi uygulanması sonrasında hormon analizleri her iki yöntemle yapılarak araştırılmıştır. Sonuç olarak uygulanan iki yöntem avantaj ve dezavantajları açısından değerlendirilmiştir.