KADINLARIN DOĞUM HİZMETLERİNDE MAHREMİYETLE İLGİLİ BEKLENTİLERİ VE DENEYİMLERİ
Proje no. 1404 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2018
Özet
Amaç: Kesitsel tipteki bu araştırmada, kadınların travay, doğum eylemi sırasında ve sonrasındaki mahremiyet deneyimlerini ve beklentilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Bornova Özgül Gündüz Halk Sağlığı Merkezinin evde bakım hizmeti yürüttüğü bölgede 27.02.2018-27.02.2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, merkezin hizmet yürüttüğü bölgede oturan son altı ayda doğum yapmış tüm kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, çalışmaya dâhil olma kriterlerini karşılayan, araştırmaya katılmayı kabul eden ve ulaşılabilen kadınlar oluşturmuştur (n:338). Araştırmanın verileri kadınların sosyodemografik, obstetrik özelliklerini ve doğum hizmetlerindeki mahremiyet deneyimlerini ve beklentilerini değerlendiren 30 sorunun yer aldığı anket formu aracılığıyla, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; sayı-yüzde dağılımları ve ki-kare testi yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza katılan kadınların yaş ortalaması 28.74±4.96 yıldır (min:20, mak:43). Kadınların %50.3’ü sezaryen, %49.7’si vajinal doğum yapmıştır. Araştırmadaki kadınların %47.3’ü devlet hastanesinde doğum yaptığını ve sadece %16.6’sı doğumunun ebe tarafından gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Sezaryen doğum yapmış kadınlar, vajinal doğum yapmış kadınlara göre istatistiksel olarak daha yüksek oranda travay odasında sağlık çalışanlarının yaklaşımının ve iletişiminin çok iyi olduğunu belirtmişlerdir (p<0.05). Vajinal doğum yapmış kadınların, doğum eylemi sırasında sağlık çalışanlarından utanma duygusunu daha yüksek oranda yaşadıkları belirlenmiştir (p<0.05). Doğum eylemi sırasında genital bölgenin açık kalması, erkek personelin muayene yapması, doğum salonunun kalabalık olması nedeniyle vajinal doğum yapan kadınlar, sezaryen doğum yapanlara göre daha yüksek oranda rahatsızlık olduklarını ifade etmişlerdir (p<0.005). Sezaryen doğum yapan kadınların, vajinal doğum yapanlara göre anlamlı düzeyde travay ve doğum eylemi sürecinde mahremiyet beklentilerinin karşılandığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuçlar: Çalışmada kadınların mahremiyetlerinin korunması ile ilgili yetersizliklerin olduğu, vajinal doğum yapmış kadınların, travay ve doğum eylemi sürecinde daha fazla utanma duygusu yaşadığı ve beden mahremiyetinin korunmadığı belirlenmiştir. Doğum hizmetlerinde yer alan ebe, hekim ve hemşirelerin vajinal doğum yapan kadınların doğum sürecinde olumsuz mahremiyet deneyimlerini dikkate alınarak kadınların beden mahremiyetini korumaları gerekmektedir.