SERA TOPRAKSIZ HIYAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI SULAMA PROGRAMLARININ VERİM VE SU TÜKETİMİNE ETKİLERİ
Proje no. 866 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Bu çalışmada sera topraksız hıyar yetiştiriciliğinde verim ve kalite yönünden, birikimli güneş radyasyonuna dayalı en uygun sulama programının saptanması, farklı sulama programları altında bitki su tüketim değerlerinin belirlenmesi ve bitki gelişimi, verim ve meyve kalitelerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma 2016-2018 yılları arasında serada ardışık dört yetiştirme döneminde [2016-2017 güz (1) ve bahar (2), 2017-2018 güz (3) ve bahar (4) dönemleri] perlit kültüründe yürütülmüş ve bitkisel materyal olarak “Şampiyon F1" hıyar çeşidi kullanılmıştır. Sulama uygulamaları sera içine gelen güneş radyasyonu birikimli değerlerine göre gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 3 farklı sulama başlangıç değeri seçilerek gün içerisinde sulamalar 1.00, 2.00 ve 4.00 MJ/m2 değerleri esas alınarak yapılmış, uygulamaların bitki gelişim, verim ve meyve kalitesi ile ilgili parametrelere, sulama suyu kullanım randımanı ve su kullanım etkinliğine etkileri belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen toplam verim değerleri birinci sonbahar döneminde 9.17 ile 9.66 kg/m2, ikinci sonbahar döneminde ise 9.81 ile 12.37 kg/m2 arasında değişmiştir. İlkbahar döneminde yapılan üretimlerden ilkinde 11.47 ile 17.72 kg/m2, ikincisinde 14.22 ile 18.26 kg/m2 arasında olmuştur. Birinci dönemde 1 MJ/m2 konusu ile 2 ve 4 MJ/m2’e göre sulama suyu miktarında sağlanan tasarruf sırasıyla %1.5 ve %19.7; ikinci dönemde %4.5 ve %27; üçüncü dönemde %26.3 ve %42.5 ve dördüncü dönemde %15.9 ve %35.3 olmuştur. Birinci dönemde sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) 4 MJ/m2 uygulamasında 1 ve 2 MJ/m2’ye göre sırasıyla %17.65 ve %15.69, su kullanım randımanı (WUE) %15.21 ve %7.78 oranlarında yüksek bulunmuştur. İkinci dönemde en yüksek IWUE (37.01 kg/m3) ve WUE (37.01 kg/m3) değerleri 2 MJ/m2 uygulamasından elde edilmiş, bunu 1 MJ/m2 izlemiştir. Üçüncü dönemde 4 MJ/m2 uygulamasında IWUE değerleri 1 ve 2 MJ/m2’ye göre sırasıyla %34 ve %17.43, WUE değerinin de sırasıyla %3.5 ve %2.73 oranlarında yüksek olduğu belirlenmiştir. Dördüncü dönemde de 4 MJ/m2 uygulamasında IWUE değerleri 1 ve 2 MJ/m2’ye göre sırasıyla %35.61 ve %13.2, WUE değeri de sırasıyla %15.32 ve %2.16 oranlarında yüksek olmuştur. Elde edilen tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde serada topraksız hıyar yetiştiriciliğinde kısa dönem şeklinde yapılan üretimlerde denemeye alınan sulama konularından 2 MJ/m2’nin gerek IWUE ve WUE üzerine etkileri, gerek verim kaybına yol açmaması nedeniyle kullanımının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.