Amiloid Beta Peptit Konsantrasyonunun Belirlenmesine Yönelik Biyosensör Geliştirilmesi
Proje no. 21828 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2020
Özet
Nörodejeneratif hastalıklar ilerleyici dejenerasyona ve sinir hücrelerinin ölümüne yol açan tedavi edilemez hastalıklardır. Toplumların yaşlanması ile beraber nörodejeneratif hastalıkların en önemlilerin biri olan Alzheimer hastalığı günden güne artarak devam eden ciddi bir sağlık sorunu olmaya başlamıştır. Alzheimer hastalığının başlıca nedeni vücut sıvılarında bulunan amiloid beta (Aβ) peptit seviyesinin yüksek olmasıdır. Özellikle 42 amino asit uzunluğundaki (Aβ42) peptitleri beyin hücrelerinde birikerek Aβ plaklarını oluşturmakta ve bu plaklar nörotoksik etkilerinden dolayı beyin hücrelerinin dejenarasyonuna neden olmaktadır.<br /> Bu hastalığın tanısı günümüzde kan ve beyin omurilik sıvılarında bulunan biyolojik belirteç seviyelerinin tespitine dayanan çeşitli teknikler ile yapılmaktadır. Bu biyolojik belirteçlerin en yaygın olarak kullanılanı ise Aβ42 peptitleridir. Aβ42 peptit seviyesi yüzey plazmon rezonansı, enzime bağlı immünosorban analiz (ELISA), immünofloresan ve immünoelektroforez gibi teknikler ile tespit edilebilmektedir. Bu teknikler ek bir etiketleme işlemi ve uzmanlık gerektirme, komplike teknikler içerme, pahalı ve zaman alıcı olma gibi dezavantajlarından dolayı insanlar nörodejeneratif hastalıklarının erken tanısı için daha hızlı, ve kullanımı kolay tekniknelere ihtiyaç duymaktadır.<br /> Bu proje kapsamında geliştirilmesi planlanan biyosensör, Aβ42 peptit seviyesini ek bir işaretleme elemanı kullanmaksızın hızlı bir şekilde tespit edebililecektir. Geliştirilecek optik biyosensörün mekanizması sıvı kristal bazlı olup gelsolin-Aβ42-ApoE4 protein etkileşimine dayanmaktadır. Bu optik biyosensörde anizotropik yapılarına bağlı olarak polarize edilmiş ışığı geçirebilme özelliklerine sahip olan sıvı kristallerin kullanımı hedeflenmektedir. Kanda bulunan Aβ42 peptidin konsantrasyonuna bağlı olarak sıvı kristalin renk değiştirmesi polarize optik mikroskop (POM) yardımı ile tespit edilebilecektir ve bu renk değişimine bağlı olarak hastalığın saptanması sağlanacaktır.