YÜKSEK YANSITICILIĞA SAHİP KOMPOZİT YÜZEYLERİN GELİŞTİRİLMESİ
Proje no. 1249 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Yansıtıcı yüzeyler, yenilenebilir enerji sistemleri (termal ve fotovoltaik sistemler), optik aynalar, aydınlatma armatürleri, lazer sistemleri gibi bir çok alanda kullanılmaktadır. Yenilenebilir enerji kavramının günümüzde gittikçe önem kazanmasıyla birlikte, yansıtıcı yüzeyler genellikle bu alanlarda kullanılmaya başlamıştır. Tüm bu sistemler, emici yüzeyler üzerine bu ışınları düşürmek için gümüş veya alüminyum reflektörleri veya aynaları kullanır. Gümüş görünür bölgedeki en yansıtıcı malzemedir. Bu yüzden yansıtıcı yüzeylerde kullanıldığında en yüksek verimli değerlere ulaşılır. Çeşitli yüzeyler üzerine gümüş veya alüminyum gibi yansıtıcı maddelerin kaplanması için bir çok yöntem mevcuttur. Ancak, tüm bu yöntemler yalnızca vakum altında gerçekleştirilmektedir. Gümüş ayna reaksiyonu ise, bu yöntemlere göre kolaylıkla kontrol edilebilir ve kolay uygulanabilir bir yöntemdir. Ayrıca, gümüş ayna reaksiyonunun kullanılan kaplamalarda daha üniform ve homojen bir kaplama elde edilmesi ve düşük maliyetli olması gibi bir çok avantajı bulunmaktadır. Bu tez kapsamında güneş sistemleri için yüksek yansıtıcılık değerine sahip yüzeylerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Gümüş kaplamalar gümüş ayna reaksiyonu (Tollen’s prosesi) ile kaplanmıştır. Bu yöntem kompleks [Ag(NH3)2]+ iyonlarının elemantel Ag0 gümüş ‘e indirgenmesini baz alır. Yüzey duyarlılaştırılmasının etkisi, OH- konsantrasyonu, glikoz konsantrasyonu, gümüş konsantrasyonu, indirgenme süresi, çözelti içerisine eklenen maddelerin etkisi (tartarik asit, trisodyum sitrat, etil alkol, izopropil alkol gibi) gibi parametreler tez kapsamında incelenmiştir. Gümüş filmin yüzey morfolojisi taramalı electron mikroskopu (SEM) ve X-ışını kırınım (XRD) teknikleriyle tayin edilmiştir. Yüzeyin yansıtıcılık değeri ise UV-vis spektrofotometre yardımıyla bulunmuştur. XRD sonuçları yüzey üzerinde gümüş filmin oluştuğunu ve hiç bir safsızlığın bulunmadığını kanıtlamıştır. SEM sonuçları, yansıtıcılık değeri sonuçlarıyla karşılaştırma yapılması için kullanılmıştır. Yüksek yansıtıcılık değerine sahip gümüş filmlerin homojen bir şekilde kaplandığı ve küresel bir yapıda olduğu saptanmıştır. Yüksek yansıtıcılık değeri %97’ye ulaşmıştır. Ayrıca, işlemlerin mekanik özelliklere etkisini incelemek amacıyla, çekme ve eğilme testleri de yapılmıştır. Bu çalışma, 16-FBE-028 no.lu "YÜKSEK YANSITICILIĞA SAHİP KOMPOZİT YÜZEYLERİN GELİŞTİRİLMESİ" adlı BAP projesi tarafından desteklenmiştir.