Yeşil sentezlenen bakır oksit nanopartiküllerinin (CuO NP) domateste tohum gücü ve fide gelişimi üzerinde etkilerinin değerlendirilmesi
Proje no. 21101 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
YEŞİL SENTEZLENEN BAKIR OKSİT NANOPARTİKÜLLERİNİN (CuO NP) DOMATESTE TOHUM GÜCÜ VE FİDE GELİŞİMİ ÜZERİNDE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HASEKİ, Selin Yüksek Lisans Tezi, Biyoloji Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Lale AKTAŞ Aralık 2021, 60 sayfa CuO nanopartikülleri (CuO NP), kolay sentezlenebilmeleri ve nano boyutta etkinliklerinin önemli oranda artması sebebiyle pestisit, herbisit, gübre ve bitki büyüme düzenleyicileri olarak birçok tarımsal uygulamada kullanılma potansiyelindedir. Bu tez çalışmasının amacı, bakır oksit nanopartikülünün yeşil sentez yönteminin optimizasyonu ve karakterizasyonunu yaparak, yaygın bir tarım ürünü olan domates (Lycopersicon esculentum) bitkisine nanopriming uygulamasıyla çimlenme ve fide gelişimi üzerindeki etkilerini belirlemektir. CuO NP’leri defne (Laurus nobilis L.) yaprak ekstraktı kullanılarak hazırlanmış ve UV/VIS spektrofotometrik, ölçümle karakteristik 210 -340 nm arasında pik değerleri ile nanopartikül oluşumu teyit edilmiştir. FT-IR analiz sonuçları nanopartiküllerin fitoiçerik ile kaplandığını, Zeta potansiyel sonuçları ise -22 mV değeri ile nanopartikülün kararlı yapıda olduğunu ortaya koymuştur. SEM-EDS görüntülemesi ile CuO NP’lerin ortalama 83 nm boyutunda ve küre şeklinde ve element yüzdesinin Cu (%45.04) olduğu belirlenmiştir. ICP MS analizi sonucuna göre, CuO NP solüsyonundaki toplam bakır konsantrasyonu 583 ppm (mg/kg) olarak belirlenmiştir. Domates bitkilerinin priming işlemi yeşil sentezlenen CuO nanopartiküllerin 5 farklı konsantrasyonda (6.25, 12.5, 25, 50 ve 100 mg L-1) tohumlara 48 saat süre ile uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Çimlenme denemelerinin ardından nanopriming yapılan tohumlar, 21 gün süreyle sera koşullarında yetiştirilmiştir. Analiz sonuçları, 25 mg L-1 CuO NP’leri ile yapılan priming işleminin kontrole göre çimlenme yüzdesini %17.5 ve fide gücünü %26.79 oranında arttırdığını ortaya koymuştur. Buna karşın, tohumlara yüksek konsantrasyonlarda CuO NP uygulamasının fide gelişimini baskıladığı; 100 mg L-1 CuO NP ün kontrol grubuna kıyasla kök ve gövde uzamasının sırayla %33.18 ve %35.6 düzeyinde inhibe ettiği ve yaş ve kuru ağırlıklarda sırayla %37.5 ve % 45 oranında inhibisyona neden olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, yeşil sentezlenen CuO NP’lerin, nanopriming işlemi ile tohum içerisine geçebildiğini ve tohum çimlenmesi ve fide gelişimi üzerindeki etkilerinin uygulama miktarı ile bağlantılı olarak değişebileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Bakır Oksit Nanopartikül, CuO NP, Yeşil Sentez, Tohum priming, Lycopersicon esculentum, Fide gücü.