Zeytin Atık Suyunun Tekstil Endüstrisinde Değerlendirilme Olanaklarının Araştırılması
Proje no. 29729 · Durum: Kapanmış · 2023
Özet
<p>Ülkemiz, zeytin üretiminde dünyanın önde gelen ülkelerinden biridir. Uluslararası Zeytin Konseyi'nin verilerine göre 2021- 2022 üretim sezonunda Türkiye’nin zeytinyağı üretimi 227 bin 500 ton olarak belirlenmiştir (1). Zeytinyağı üretimi sonrası açığa çıkan katı ürünleri (pirina) yakıt olarak değerlendirebilmekte, sıvı atıkları (zeytin karasuyu) değerlendirilememektedir. Zeytin karasuyu, zeytin meyvesinin yumuşak dokusu ve zeytinyağı üretim sürecinde kullanılan suyun bir karışımıdır (2). Karasuyun hiçbir işlem görmeden doğrudan toprağa veya akarsulara deşarj edilmesi büyük problemler oluşturmaktadır. Deşarj edildiği ortamlarda yüzeyi kaplayarak canlılar için gerekli olan oksijen alışverişini engellemektedir. Karasuyun bileşimi genel olarak % 83-96 su, % 3,5-15 organik maddeler, % 0,2-2,0 mineral tuzlardan oluşmaktadır. Ayrıca, pektin, şeker, fenolik bileşikler, poli alkoller, tanin vb. bileşikleri içermektedir (3). Proje kapsamında, tekstil endüstrisinde çevresel açıdan önemli yük oluşturan klasik boyama prosesine alternatif olarak zeytin karasuyu ile boyamalar yapılacaktır. Boyamanın çevresel etkisini ortaya koymak amacı ile kapıdan kapıya yaklaşımı ile yaşam döngüsü analizi yapılacaktır. Ayrıca, farklı yöntemler (plazma vb.) uygulanarak boyama özelliklerinin araştırılması yanında, zeytin karasuyunun tekstil endüstrisinde antimikrobiyal aktivite, antioksidanlık, UV koruma vb. açısından etkileri incelenecektir. Böylece, zeytinyağı üretim prosesi sonrasında açığa çıkan ve yüksek kirletici özelliklerine sahip zeytin karasuyu (atıksu) tekstil endüstrisinde değerlendirilerek atıkların üretim döngüsüne yeniden girmesini sağlanarak sürdürülebilir bir tekstil üretimi gerçekleştirilmiş olacaktır.</p>