Kongo kırmızısı (congo red) ve metilen mavisi (methylene blue) boyar maddelerinin elektro-Fenton yöntemi ile çözeltiden uzaklaştırılmasının incelenmesi (PRATİK)
Proje no. 23496 · Durum: Kapanmış · 2022
Özet
Elektro-Fenton tepkimesi, klasik Fenton tepkimesinden farklı olarak elektrot (katot) yüzeyinde kontrollü koşullarda gerçekleştirilen özel bir çeşit Fenton tepkimesidir. Konvansiyonel yaklaşıma göre daha az miktarda tepkiyen maddelere ihtiyaç duyulması, hidroksil radikali (.OH) nin sentezine ait verimin tepkime süresince yüksek ve sürdürülebilir olması, daha az miktarda artık tepkiyen maddelerin ortamda kalması ve dolayısıyla da daha az tehlikeli atığın oluşması gibi çeşitli faydalara sahiptir. Elektro-Fenton tepkimesi sonucu bol miktarda .OH sentezlenmesi ile özellikle asidik ve yükseltgen kimyasal koşulların hakim olduğu ortamlarda .OH ile bozundurma ve parçalama işlemleri temizlik ve zehirsizleştirme amacıyla yürütülmektedir. Kongo kırmızısı(KK), benzidindiazo-bis-1-naftilamin-4-sülfonik asit denilen asidin sodyum tuzudur. Selüloz ile ilgili sektörlerde (pamuk, kâğıt, kâğıt hamuru,vb.) boyar madde olarak yoğun kullanımı söz konusu olmakla birlikte artık bu oran gözlemlenen toksik etkileri ve stabilite sorunları nedeniyle düşmektedir. Ayrıca sağlık bilimlerinde biyokimya ve histolojide mikroskobik ortamları(özellikle sitoplazma ve alyuvarları) boyamada da kullanılmaktadır. Metilen mavisi(MM) veya metiltiyoninyum klorür boya olarak ve ayrıca tedavi amaçlı kullanılan bir tuzdur. Ölümcül methemoglobinemi tedavisinde %1’lik MM 1-2 mg/kg ile 5 dakika boyunca intravenöz verilir, ayrıca siyanür antidotudur. Hemoglobinin barındırdığı Fe²? iyonu methemoglobinde Fe³? formunda bulunur dolayısıyla gerektiği kadar oksijen bağlanamaz ve hipoksi görülür. MM, NADPH molekülünden elektron alarak methemoglobine iletmek suretiyle indirgenme tepkimesini gerçekleştirebilmektedir. Ayrıca bazı tepkimelerde redoks belirteci, peroksit anyonu sentezleyici, sülfit belirteci, RNA veya DNA mikroskopi çalışmalarında ise boyar madde olarak kullanılmaktadır. Yaygın kullanımları nedeniyle her iki boyar madde de çevresel kirliliklere neden olabilmektedir. LKP proje önerimizde elektro-Fenton tepkimesi tabanlı .OH ile bozundurma işleminin, bu iki boyar maddenin çözelti fazından uzaklaştırılması maksatıyla, kullanılması öngörülmektedir.