Aliquat 336 Emdirilmiş Adsorbanlarla Sulu Çözeltilerden Bromat (BrO3-) Giderilmesi
Proje no. 23623 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2022
Özet
Su canlıların yaşamlarını sürdürebilmesi için gereken temel maddelerden biridir. Gelişen endüstri ve onun oluşturduğu çevre kirliliğinin artması nedenleriyle sağlıklı ve güvenli suya erişim gün geçtikçe zorlaşmaktadır. Doğadaki su içerebileceği safsızlıklar ve kirlilikler nedeniyle doğrudan kullanıma uygun değillerdir. Denize yakın bölgelerde deniz suyunun, pestisitler, endüstriyel atıksular ve yolların tuzlanması için kullanılan maddelerdeki safsızlıkların; yeraltı sularına karışmasından dolayı sularda bromür bulunabilir. Bu nedenle suların arıtılması ve dezenfeksiyonunu sağlamak amacıyla, özellikle ozonlama yapıldığında; ozonun suda oluşturduğu değişimlerin olumlu etkilerinin yanında, kısıtlayıcı yan etkilerinin de bulunabileceği dikkate alınmalıdır. Çünkü ozonlama sırasında suda bulunan bromür (Br-) yükseltgenerek insan sağlığı üzerinde potansiyel kanserojen ve toksik etkileri bulunan bromat (BrO3-) iyonuna dönüşebilmektedir.<br /> İçme suyunda izin verilen bromat derişimi Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri için şu anda 10 μg/L'dir. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü de (WHO) aynı sınır değeri kabul etmektedir. Sağlık Bakanlığı (Türkiye Halk Sağlığı Kurumu) tarafından resmi gazetede 2005’te yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte içme ve kullanma sularında izin verilen toplam bromat (BrO3-) derişimi sınır miktarı 10 μg/L olarak belirtilmiştir.<br /> Bu çalışmada gözenekli polimere (polistiren/divinilbenzen matriks yapısına sahip Diaion, HP 20L) iyonik sıvı (trikaprilmetil amonyum klorür (Aliquat 336)) yüklenmesi ile elde edilecek sorbent ile sulu çözeltilerden bromat giderilmesi ve bromat giderim performansına etki eden parametreler kesikli yöntem kullanılarak incelenecektir. Bromat giderimine etki eden parametrelerden optimum sorbent miktarı, ve çözelti pH belirlenecek; kinetik çalışmalar yapılarak BrO3- giderilmesi için dengeye ulaşma süresi bulunacak ve elde edilen veriler bazı kinetik modellere uygulanarak hız tayin basamağı saptanacaktır. Ayrıca yapılacak olan denge çalışmaları ile maksimum BrO3- giderim kapasitesi saptanacak ve veriler değişik izoterm modellerine (Langmuir-Freundlich) uygulanarak sonuçları değerlendirilecektir. Termodinamik çalışmalar ile BrO3- giderimine ilişkin ?G, ?H ve ?S değerleri hesaplanacaktır. Sıyırma (rejenerasyon) çalışmalarında ise değişik asit çözeltileri (HCl, H2SO4) ve tuz çözeltisi (NaCl) kullanılarak Aliquat 336 emdirilmiş sorbentten BrO3- sıyrılması koşulları belirlenecektir.