Çokkültürlü Eğitim Uygulamalarıyla Desteklenen Yabancı Dil Öğretim Programının Öğrencilerin Farklılıklara Saygı Eleştirel Düşünme Becerisi ve Demokrasi Anlayışları Üzerine Etkisi
Proje no. 20930 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Gittikçe küreselleşen dünyamızda farklı kültürlerin birbirleriyle huzur ve barış içerisinde yaşamasına, kültürel ve bireysel farklılıkların toplumda kabul edilerek bu konuda gerekli düzenlemelerin yapılmasına olan ihtiyaç artmaktadır. Bu ihtiyaca yönelik olarak tartışılan çokkültürlü eğitim birçok toplumda kabul görmeye ve çeşitli öğretim ortamlarında uygulanmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı yabancı dil öğretim programının çokkültürlü eğitim uygulamalarıyla desteklenmesinin üniversite hazırlık sınıfı öğrencileri üzerindeki etkilerini farklılıklara saygı, eleştirel düşünme becerisi ve demokrasi anlayışları açısından belirleyerek hazırlık sınıfında çokkültürlü bir eğitim gerçekleştirilmesine ilişkin öneriler geliştirmektir. Bu doğrultuda öğrencilerin henüz üniversiteye başladıkları ilk yılda farklılıklara ilişkin bakış açılarını olumlu yönde geliştirerek, farklılıkların bir sorun olarak değil, bir renk olarak algılanabilmesine, birbirlerinden çok farklı bölge ve sosyal yapıdan gelerek üniversite yapısını oluşturan bireylerin birlikte uyum içerisinde öğrenim görmesine yardımcı olunması beklenilmektedir. Karma yöntem deneysel desen kullanılarak tasarlanan bu çalışmada deneysel bir uygulama hazırlanmış ve hazırlık sınıfında yabancı dil eğitimi almakta olan öğrencilere uygulanmıştır. Deneysel uygulamada çokkültürlü eğitimin öğrenme ortamına dâhil edilmesine imkan sağlayan İçerik Entegrasyonu Modeli benimsenerek İngilizce dersi öğretim programı çokkültürlü eğitim uygulamalarıyla desteklenmiştir. Çalışmada uygulama öncesinde, esnasında ve sonrasında nicel ve nitel veriler toplanarak bu uygulamanın etkililiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Nicel veriler Farklılıklara Saygı Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Demokrasi Anlayışı Ölçeği; nitel veriler ise odak grup görüşme formu, araştırmacı günlüğü ve öğrenci ürünleri aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmada 24 deney ve 26 kontrol grubunda olmak üzere toplam 50 öğrenci yer almıştır. Nicel veriler betimsel istatistik ve karışık desen ANOVA testleri ile nitel veriler ise içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda, grupların ön ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmesine karşın deney grubu öğrencilerinden elde edilen nitel veriler öğrencilerin çokkültürlü eğitim uygulamaları aracılığıyla çeşitli yönlerden gelişim gösterdiğini ve uygulamanın öğrencilere olumlu yönde etkileri olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu katkıların özellikle xiv kültürlerarası beceri gelişimi, iletişim, kişisel farkındalığın artması, önyargıların yıkılması gibi alanlarda olduğu görülmektedir. Nitel veriler aynı zamanda çokkültürlü eğitim ile ilgili temalar kapsamında ele alınan içerik ve materyalin günlük hayatla ilişkilendirebilme, öğrenme sürecinde motivasyonu artırma ve sınıf iklimini olumlu yönde değiştirme gibi açılardan öğrenciler tarafından uygun bulunduğunu göstermektedir. Eleştirel düşünme ve demokrasi açısından nitel bulgular değerlendirildiğinde ise özgür paylaşım ortamı ve fikir üretme imkânı sağlama, demokratik değerlerle ilgili kişisel farkındalığın yükselmesi, hak arama gibi çeşitli yönlerden katkılar olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda yabancı dil eğitimini çokkültürlü eğitim uygulamalarıyla desteklemenin önemli olduğu anlaşılmakta, bu tür uygulamaların öğrenme ortamlarının tamamına ve uzun zamana yayıldığında daha olumlu etkilere yol açacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: çokkültürlü eğitim, demokrasi, eleştirel düşünme, farklılıklara saygı, yabancı dil öğretimi.