DOKSORUBİSİN İLE İNDÜKLENEN SIÇAN NEFROTOKSİSİTE VE KARDİYOTOKSİSİTE MODELİNDE FLUVASTATİN’İN OLASI KORUYUCU VE TEDAVİ EDİCİ ETKİLERİNİN HİSTOKİMYASAL VE İMMÜNÜHİSTOKİMYASAL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Proje no. 161 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Klinikte ilk kez 1967 yılında kullanılmaya başlanan doksorubisin (DOX), günümüzde hala solid tümörlerin ve hematolojik malignetilerin tedavisinde sıklıkla kullanılan antrasiklin bir antibiyotiktir. Anti-neoplastik özelliğinin yanı sıra mutajenik, karsinojenik ve teratojenik etkilere de sahip olan doksorubisinin kullanımı, kalp, böbrek, karaciğer, beyin ve testis gibi organlarda ortaya çıkan akut ve kronik yan etkiler nedeniyle kısıtlanmaktadır. Statinler, kolesterol biyosentezi için kilit enzim olan hidroksil-metil glutaril koenzim A (HMG-CoA) redüktazı, yarışmalı bir şekilde inhibe ederek etki gösteren en etkili kolesterolü düşürücü ajanlardır. Tamamen sentetik bir statin olan fluvastatin HMG-CoA redüktazı inhibe ederek, HMG-CoA’nın, kolesterol dahil çok sayıda sterolün öncül molekülü olan mevalonata dönüşümünü engellemektedir. Kolesterol düşürücü etkisinin yanı sıra, hidroksil ve superoksit radikallerini temizleyemek suretiyle antioksidan etki gösterdiği saptanan fluvastatinin, doksorubisine bağlı testiküler toksisitede mTOR sinyal yolağı üzerinden etki ederek koruyucu bir rol oynayabileceği ortaya konmuştur. Bu çalışmadaki amacımız, doksorubisin ile indüklenen kardiyotoksisite ve nefrotoksisitede fluvastatinin, olası koruyucu ve tedavi edici etkilerinin histokimyasal, immünohistokimyasal ve Real-Time PCR analizleri ile değerlendirilerek ortaya konulmasıydı. Yaptığımız analizlerden elde ettiğimiz veriler, doksorubisin ile indüklenen kardiyotoksisite ve nefrotoksisitede, fluvastatinin eNOS, iNOS, NF-?B ve kaspaz 3 protein ve mRNA ekspresyonlarını düzenlemek sureti ile hem koruyucu hem de tedavi edici etki olabileceğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, fluvastatinin profilaktik olarak kullanılmasının, tedavi amaçlı kullanılmasına oranla daha olumlu sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Doksorubisin, Fluvastatin, Kalp, Böbrek, RT-PCR.