BAZI YERLİ ENGİNAR ÇEŞİTLERİNİN ÇİÇEK VE DÖLLENME BİYOLOJİLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR
Proje no. 1217 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Bazı yerli enginar çeşitlerinin [Cynara cardunculus L. subsp. scolymus (L.) Hayek] döllenme biyolojisi ve tohum verimlerinin araştırıldığı bu çalışmada 'Sakız', 'Bayrampaşa', 'Kıbrıs Karası' çeşitlerine ve 'No: 6' klonlarına ait 298 baş kullanılmıştır. Ege Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü deneme alanlarındaki enginar koleksiyon parsellerinde 2016-2017 yılları arasında yürütülen çalışmalarda çeşitlerin tohum verim ve kaliteleri birincil ve ikincil başlar düzeyinde incelenmiş, baş pozisyonunun tohum adedi / baş, bin dane ağırlığı ve çimlenme yüzdelerine etkisinin istatistik bakımdan önemli olmadığı tespit edilmiştir. Açık tozlanmaya bırakılan genotiplerde baş pozisyonu gözetmeksizin yapılan incelemelerde 'No: 6' ve 'Bayrampaşa' sırasıyla 288 (a) ve 273 (a) tohum adedi / baş değeri ile en yüksek değere sahip olmuştur. 'Kıbrıs Karası' çeşidi ise en yüksek bin dane ağırlığına (56 g) ve çimlenme yüzdesine (%79,71) sahip tohumlar ürettiği tespit edilmiştir. Açık tozlanan genotiplerde en güçlü korelasyonun ise bin dane ağırlığı ile çimlenme yüzdesi arasında olduğu görülmüştür. İzolasyon uygulaması yapılan 'Sakız' ve 'No: 6' genotiplerinde tohum adedi / baş değerlerinde önemli ölçüde düşüşler görülmüştür. Aynı şekilde suni tozlama yapılan tüm klonlarda da bu oran düşmüştür. 20 gün süreyle +4°C’de depolanan polenlerde yapılan canlılık testlerinde ise polenlerde canlılığının önemli ölçüde düştüğü tespit edilmiştir. Bununla beraber polenlerin kendilemelerde ve melezlemelerde kullanılma potansiyellerini koruduğuna kanaat getirilmiştir. Anahtar sözcükler: Enginar, yerli çeşitler, çiçek biyolojisi, döllenme biyolojisi, tohum üretimi, tohum kalitesi.