İzmir ve Çevresinde Yabani Olarak Yetişen Allium Türlerinin Uçucu Yağ Profillerinin İncelenmesi ve Biyolojik Aktivitelerinin Belirlenmesi
Proje no. 20257 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Amaryllidaceae familyasında yer alan, dünyada 900’den fazla Türkiye’de ise 188 takson ile temsil edilen Allium cinsi sarımsak, soğan gibi günlük diyette yoğun olarak tüketilen türlerinin tedavi edici etkilerinden dolayı orta çağdan beri halk arasında kullanımı bulunmaktadır. Bu bitkilere karakteristik koku ve tadını veren aynı zamanda pek çok farmakolojik aktiviteye sahip olan sülfürlü bileşiklerdir. Diyabet hastalığı, protein, yağ ve karbonhidrat metabolizmasını etkileyen, tip 1 ve tip 2 olmak üzere iki çeşidi bulunan kronik bir hastalıktır. Hiperglisemi, insülin direnci ve bozulmuş insülin salınımı ile karakterizedir. Tip 2 diyabet hastalığı tedavisinde kullanılabilecek bitkisel ürünlerin aktivite gösterdiği mekanizmalardan biri, glukoz emilimini azaltan ?-amilaz ve ?-glukozidaz enzim inhibisyonudur. Buna göre, proje kapsamında İzmir ve çevresinden toplanan yedi farklı Allium türünün uçucu yağ bileşimine bakılmış, allisin ve bozunnma ürünleri olan tiyosülfinat türevleri sülfitler saptanmıştır. Ayrıca uçucu yağların ve bitkilerin metanol ile distile su ekstrelerinin ?-amilaz ve ?-glukozidaz enzim inhibitör aktiviteleri IC50 değeri olarak hesaplanmıştır. En aktif değerlerin Allium guttatum subsp. sardoum bitkisine en düşük aktivite potansiyelinin ise Allium atroviolaceum bitkisine ait olduğu görülmüştür.