ZR-89 TABANLI YENİ PET RADYONÜKLİD ÜRETİMİ
Proje no. 539 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
Proje kapsamında Zr-89 üretimi için uygun materyali tasarlanmış, Y2O3 içeren farklı hedef materyallerinden aktivite ve ayırma optimizasyonları yapılmış, Cu plaka üzerine kaplı Y foil kullanılarak TAEK SANAEM’deki siklotronda ışınlama yapılarak Zr-89 aktivitesi elde edilmiştir. Zr-89 aktivitesi optimize edilen koşullarda saflandırılarak ayrılmış ve kalite kontrolleri yapılmıştır. Protonlar için hedef olacak olan Y, Y foil olarak veya farklı bileşimlerde Alginat- Y2O3; Jelatin- Y2O3; Etilselüloz- Y2O3 nanokompoziti olarak hazırlanmıştır. Y2O3 nanoparçacıklarla hazırlananların daha iyi yüzey özelliği göstermekle birlikte Y2O3 tozunun da kullanılabilecek özellikleri taşıdığı görülmüştür. Hedef materyali olarak en uygun kompozitin etil selüloz Y2O3 kompoziti olduğuna karar verilmiştir. Zr-89’nin hedef materyalinden ayrılması için koşullar incelenmiştir. İki farklı reçine sistemi hidroxamat ve dowex 1x8’den oluşan iki farklı reçineden oluşan ayırma sisteminde ayırma parametreleri incelenmiştir. Her iki reçine sisteminde de yüksek verimle ayırma ve saflandırma mümkün olmuş, maliyet ve temin edilebilirlik açısında dowex-1’in daha uygun olduğu görülmüştür. Etil selüloz-Y2O3 nanokompoziti ve Y foil’den oluşan farklı hedef sistemleri TAEK SANAEM’e götürülmüş ve 150 µm Y foil kaplı Cu plaka 20 µA (1.25x1014 proton/cm2) ışınlama akısı 6°, 15 MeV Proton enerjisi olan koşullarda ışınlanmıştır. Işınlama parametrelerine göre beklenen teorik aktiviteler hesaplanmıştır. Işınlama koşullarında 10 mCi teorik aktivite elde edilmiş ve 100 saatlik soğuma zamanından sonra beklenen aktivite 3,8 mCi iken 3,7 mCi aktivite elde edildiği görülmüştür. Dowex-1 reçine sisteminden ayırdıktan sonra elde edilmiş olan aktivite 2.5 mCi’dir. Yaklaşık yüzde % 70 verimle ayırmanın gerçekleştiği görülmektedir. Çok kanallı analizörde kalite kontrol sonucu Zr-89’nin % 100 radyonüklidik saflıkta ve TLRC ve HPLC ile de % 100 radyokimyasal saflıkta elde edildiği görülmüştür.