SIÇANLARDA STANDART VEYA ISITILMIŞ-NEMLENDİRİLMİŞ CO2 İNSÜFLASYONLARI İLE OLUŞTURULAN YÜKSEK VE DÜŞÜK BASINÇLI PNEMOPERİTONYUM MODELLERİNDE DOKULARDA OLUŞAN HİSTOPATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL DEĞİŞİKLİKLERİN İNCELENMESİ
Project no. 20808 · Status: Kapanmış · 2019
Summary
Amaç: Laparoskopik cerrahide standart karbon dioksit (CO2) gazının lokal ve sistemik inflamatuar yanıta, dokularda yapısal ve morfolojik değişikliklere neden olabileceği bildirilmekte ve bu etkileri azaltmak amacıyla vücut ısısında ve nemli kullanımı önerilmektedir. Ancak oluşan değişikliklerde CO2’in yapısından çok kullanılan insüflasyon basınçlarının daha önemli olduğunu bildiren çalışmalarda mevcuttur. Bu projede farklı ısı ve nemdeki CO2, farklı basınçlarda kullanılarak histopatolojik ve biyokimyasal değişiklikler araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Ortalama 325 gram (300-350 gr) ağırlığında Wistar albino türü 10-12 haftalık, gebe olmayan 80 dişi sıçan rastgele 10 gruba ayrıldı. Kontrol ve sham grupları dışındaki sıçanlarda düşük (4 mmHg) ve yüksek basınç (8mmHg) ile pnemoperitonyumun oluşturuldu ve standart CO2 ile ısıtılmış-nemlendirilmiş CO2 kullanıldı. Bu sıçanların bir kısmına 60 dk’lık pnemoperitonyum sonrası iskemide, diğer grup 30 dk reperfüzyon sonrası 12. saatte laparatomi uygulandı, doku, kan ve plazma örnekleri alındı. Histopatolojik ve biyokimyasal yöntemlerle alınan bu örnekler değerlendirildi. Bulgular: Bu çalışmada 68 sıçandan alınan örnekler istatistiksel olarak değerlendirilmeye uygun bulundu. H&E boyaması sonucu makroskopik olarak overde, yüksek basınç uygulanan standart CO2 grubunda sekonder ve tersiyer foliküllerde granüloza hücreleri kaynaklı dejeneratif değişiklikler ve ödem görüldü. Isıtılmış-nemli grupta ise yüksek basınç uygulananların hepsinde, düşük basınç uygulananlar arasında ise sadece reperfüzyon grubunda vasküler konjesyon ve hemoroji dikkat çekiciydi. Düşük basınç uygulanan nemli-ısıtılmış CO2 dışında kalan tüm reperfüzyon gruplarında inflamatuar hücre infiltrasyonu, yüksek basınç uygulanan tüm reperfüzyon gruplarında ise korpus luteum yapısındaki vakuolizasyon önemliydi. Periton dokusunda ise, yüksek basınç uygulanan standart CO2 grubunda daha belirgin olmak üzere tüm yüksek basınç uygulanan gruplarda submezoteliyal bölgede kalınlaşma, değişik derecelerde hücresel ayrışmalar, submezoteliyal fibroblast hücre sayısında belirgin artış görüldü. Tüm basınç ve CO2 yapısındaki iskemi grupları karşılaştırıldığında, düşük basınçta sadece periton apopitotik indeks açısından, yüksek basınçta ise over ve periton INOS dışındaki tüm histopatolojik değerlendirmeler standart CO2 grubunda anlamlıydı. İskemi-reperfüzyon grupları arasında ise, düşük basınçta over apopitotik indeks ve periton PCNA dışında tüm basınç gruplarında standart CO2 grubu ısıtılmış-nemli gruba göre anlamlıydı. İskemi ve işkemi-reperfüzyon grupları karşılaştırıldığında ise hem düşük hem yüksek basınç gruplarında periton PCNA dışında standart CO2 grubu anlamlı bulunurken periton PCNA sadece düşük basınç uygulanan grupta anlamsızdı. Isıtılmış-nemli CO2 uygulanan grup ise düşük basınçta histopatolojik açıdan over ve peritonda anlamlı değişikliklere neden olmazken yüksek basınçta sadece over ve periton apopitotik indeks ile over INOS açısından anlamlı bulundu. Biyokimyasal değerlendirmelerde ise iskemi grupları arasında sadece plazmada düşük basınçta TNF-? ve AMH anlamlı bulunurken iskemi-reperfüzyon grupları arasında düşük basınçta IL-6, TNF-? ve 8-OHdG, yüksek basınçta TNF-? ve 8-OHdG açısından standart CO2 grubu daha yüksek bulundu. Dokuda IL-6 ve TNF-? iskemi ve iskemi-reperfüzyon grupları arasında sadece yüksek basınç uygulanan, plazma da ise hem yüksek hem düşük basınç uygulanan standart CO2 grubunda anlamlı yüksek bulundu. Isıtılmış-nemli grupta ise sadece yüksek basınçta IL-6 anlamlıydı. AMH açısından ise plazma da düşük basınçta ısıtılmış-nemli grup dışında önemli bir farklılık saptanmadı. Yine sadece plazmadaki ölçümlerde hem düşük hem yüksek basınçta tüm CO2 gruplarında 8-OHdG anlamlıydı. Tartışma ve Sonuç: Standart CO2 ‘in yüksek basınçlarda daha belirgin olmak üzere düşük basınçlarda da histopatolojik değişikliklere ve sistemik inflamasyona neden olduğu görüldü. Isıtılmış-nemli grupta bu değişiklikler yüksek basınçta standart CO2’e göre daha az olmakla birlikte yine de ortaya çıktı. En iyi sonuçlar düşük basınç uygulanan ısıtılmış-nemli CO2 grubunda elde edildi. Ancak kısa süren laparoskopilerde folikül rezervlerinin çok fazla etkilenmediği görüldü.