Bombus terrestris (Hymenoptera: Apidae) kraliçe arısının larval gelişiminde hemolenf analizleri
Proje no. 23113 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2021
Özet
Bombus arılarının tozlaşmada çok etkin oldukları eskiden beri bilinmektedir (Fontaine et al. 2005; Tian and Hines, 2018). Seralarda tozlayıcı olarak bombus arılarının kullanımı ile daha bol, kaliteli meyve ve sebze üretilmektedir. Bal arılarıyla karşılaştırıldığında, bombus arıları bitki çiçeklerini daha sıklıkla ziyaret ederler. Ayrıca düşük sıcaklık ve ışık yoğunluğunda çalışabilmeleri, çok agresif davranış sergilemeyişleri ve sera dışına pek çıkma eğilimi göstermeyişleri sebebiyle bal arılarına göre daha verimli olmaktadırlar. Arılar gelişimlerinde larva, pupa ve ergin safhaları bulunan holometabol böceklerdir. Böcek gelişim sürecinde böcek dolaşım sistemi çoğu fizyolojik sürecin merkezinde yer alır. En temel anlamıyla, dolaşım sistemi hemolenf adı verilen sıvı bir ortam, hemosöl adı verilen bir vücut boşluğu ve bir dizi kas pompasından oluşur. Hemolenf esas olarak plazma ve hücresel hemositlerden oluşur. Plazmanın esas bileşenleri; proteinler, lipidler, karbohidratlar, aminoasitler, inorganik iyonlar ve hormonlardan oluşur (Gilbert ve Chino 1974; Klowden 2007). Omurgasızlarda hemolenf sıvısı omurgalı kanındaki gibi önemli görevlere sahiptir. Hemolenf tüm iç organlarla sürekli ve doğrudan temas halinde olup dokular ve organlar arasında besin, hormon ve atık maddelerin taşınması ve değişiminden sorumlu merkezi ortamdır. Hemolenf besinlerin, atık ürünlerin, hormonların ve suyun taşınmasına ek olarak, yara iyileşmesi, pıhtılaşma ve patojenlere karşı immün tepkiler gibi savunma ve koruyucu faaliyetlerde merkezi olarak görev alır (Lavine ve Strand 2002). Ancak gelişim safhası, zirai mücadele ajanları, hastalık ve temperatür gibi pek çok faktör böcek hemolenfinin plazma ve hücre kompozisyonunu etkiler. Bu nedenle bombus arılarında öncelikle metamorfoz sürecinde hemolenfte yapılacak çeşitli analizler, bu arıların fizyolojik durumuyla ilişkili olduğundan önemlidir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı bombus arısı B. terrestris’in kraliçe arısının larval gelişiminde hemolenf proteinlerinin değişimini, aminoasit kompozisyonu, total protein ve karbohidrat içeriğini, hemosit tiplerini ve sayısını incelemektir.