KARACİĞER TRANSPLANTASYONLARINDA OLUŞAN KOGNİTİF FONKSİYON DEĞİŞİKLİKLERİNİN BEYİN HÜCRESEL ZEDELENMESİ İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Proje no. 175 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Amaç: Major cerrahi geçiren hastalarda nöroinflamasyonun neden olduğu nöronal hasarlanma, postoperatif kognitif fonksiyon bozukluğunun (POCD) en belirleyici faktörüdür. Nöronal hasarlanma, beyin hasarının biyokimyasal belirteçlerinin ölçümü ile gösterilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, karaciğer transplantasyonlarında nöronal hasarlanmanın ve bunun POCD ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. Materyal Metod: Bu çalışma Üniversite Bilimsel araştırma projesi olarak planlandı. Etik kurul izni ve hasta onamı sonrası karaciğer transplantasyonu (KcTx) geçiren 33 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların kognitif fonksiyonları operasyon öncesi ve operasyon sonrası belli zamanlarda Mini Mental Test (MMT) ile eş zamanlı nöronal hasarlanma ise S-100 beta (S100ß), Nöron spesifik enolaz (NSE) ve Glial fibriler asidik protein (GFAP) düzeyi ölçümleri ile belirlendi. Bulgular: Operasyon öncesi ve sonrası MMT’ler arasında istatistiksel anlamlı bir fark tespit edilemedi. Postoperatif GFAP’de azalma ve NSE düzeylerinde ise artma preoperatif değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bulundu. preoperatif değerine göre postoperatif S100ß düzeyindeki azalma ise anlamlı bulunmadı. Sonuç: Karaciğer transplantasyonu sırasında nöroprotektif yaklaşımlar hastaları beyin hasarlanmasından korumakta ve POCD oluşumunu engellemektedir. Bu, MMT skorunun ve S100ß düzeyinin anlamlı değişmemesi, ayrıca GFAP düzeyinin anlamlı azalması ile gösterilmiştir. Karaciğer transplantasyonlarında NSE düzeylerindeki anlamlı artışın nedeninin nöronal hasarlanmadan kaynaklanmadığını düşündüğümüzden, bu operasyonlarda beyin hasarlanmasının belirteci olarak değerlendirilmemelidir.