İzmir Körfezi Urlada patella (patella vulgata) ve denizkestanesi (paracentrotus lividus) türlerinde Po-210 ve Pb-210 düzeylerinin mevsimsel değişiminin incelenmesi

Proje no. 20457 · Durum: Kapanmış · 2019

Özet

Patella türleri genellikle Kuzey Akdeniz'de görülür (Parenzan, 1970). Türkiye'yi çevreleyen tüm denizlerde, özellikle su kesimi çizgisinin hemen altında ve kayalara yapışık olarak görülmektedir (Fischer ve diğ. 1987). Patella türleri denizel ortamda su içinde veya su serpintileriyle ıslanan taşlar üzerinde sıkıca tutunmuş olarak yaşamını sürdüren Gastropod’lardır. Yapılan birçok kirlilik çalışmalarında Patella türlerinin kirlilik indikatörü olarak kullanılabileceği bildirilmiştir. Patella türlerinin ekolojisi ve dağılımı ile ilgili olarak da dünyada çok sayıda çalışma yapılmıştır (Ayas ve ark., 2008). Portekiz kıyılarından örneklenen Patella aspera (Röding 1798)'nın yumuşak dokularındaki metal düzeyi ile deniz kirliliği arasında yakın ilişki belirlenmesi (Cravo ve Bebianno 2005),  Patella türlerinin insan orijinli kirliliği yansıtmadaki önemini ortaya koymaktadır. Storelli ve Marcotrigiano (2005), İtalya'nın Taranto Körfezi'nden örnekledikleri  P. Caerulea 'nın, balık türü  Mullus barbatus (Linnaeus 1758)'dan daha fazla Cr,Cd ve Pb içerdiğini belirlemişlerdir. İtalya'nın farklı kıyılarından örneklenen  P. Caerulea ;  Posidonia oceanica ((L.) Delile 1813) Ulva lactuca (Linnaeus 1753),  Padina pavonica ((L.) Thivy 1960),  Mytilus galloprovincialis (Lamarck 1819) ve  Monodonta turbinata (Born 1778)'ya göre ortamdaki Cd düzeyini daha iyi yansıtmıştır (Campanella ve ark. 2001,Conti ve Cecchetti 2003). Bir başka araştırmada Akdeniz'de midye ve patella türlerinde Cs radyoizotopları başta olmak üzere Chernobil orjinli radyoizotopların konsantrasyonları saptanmıştır (Whitehead ve diğ. 1988). Deniz kestanesi(Paracentrotus lividus) de kirlilik çalışmalarında indikatör tür olarak kullanılmıştır (Mearns, A.J. ve diğ., 2018; Coteur, G. ve diğ., 2001). Bu çalışmada biyoindikatör tür olarak kabul edilen paracentrotus lividus ve patella vulgata kullanılacaktır. Örneklemenin mevsimsel olarak bir yıl boyunca, tek istasyondan (38º21"86' Kuzey enlemi ve 26º46"31' Doğu boylamında yer alan Urla-İskele kıyı şeridinde) gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bu şekilde 210Po ve 210Pb seviyelerinin mevsimsel farklılıkların ortaya konması hedeflenmektedir.

Detay görüntüle